Eden Mining lagði sóknar­börnin

Málið á sér langan aðdraganda og varðar óbeint klofning innan Sjöunda dags aðventista. Upp komu grunsemdir um að samningur sem söfnuðurinn hefur gert við Eden Mining, sem er í eigu aðventistanna Eiríks Ingvarssonar og Kristins Ólafssonar, væri óhagfelldur söfnuðinum. Safnaðarmeðlimir fá hins vegar ekki að sjá samninginn.

Héraðsdómur vísaði frá en Landsréttur fyrirskipaði efnismeðferð

Svo fór að þónokkrir þeirra höfðuðu mál á hendur félaginu til þess að fá samningnum hnekkt. Eden Mining tók til varna og krafðist þess að málinu yrði vísa frá dómi á grundvelli aðildarskorts sóknarbarnanna.

Héraðsdómur féllst á að vísa málinu frá á þeim forsendum að félagsmenn hefðu ekki lögvarða hagsmuni af málsókn sinni. Landsréttur komst hins vegar að því að þar sem almennir félagsmenn kirkjunnar hefðu ekki verið upplýstir um fyrirhugaða samningsgerð við leyfisbeiðanda og samningurinn undirritaður án kynningar eða umræðu innan félagsins hefðu aðventistarnir verið sviptir rétti til ákvörðunartöku í félaginu um efni sem varðaði hagsmuni þeirra.

Ótækt til efnismeðferðar

Eden Mining óskaði eftir áfrýjunarleyfi til Hæstaréttar og fengu það þann 20. apríl. Hæstiréttur kvað upp dóm í málinu á miðvikudag.

Í honum segir að aðilar málsins hefðu einkum deilt um hvort aðventistarnir ættu lögvarða hagsmuni af því að fá dóm um ógildingu samnings kirkjunnar við Eden Mining um einkarétt félagsins til nýtingar jarðefnanáma í landi kirkjunnar. Kröfu sína um ógildingu hins umdeilda samnings hafi aðventistarnir meðal annars byggt á tilteknu ákvæði laga um félög til almannaheilla. 

Hæstiréttur vísaði til þess að aðventistarnir hefðu í málatilbúnaði sínum ekki með viðhlítandi hætti gert grein fyrir hvernig heimild þeirra til að krefjast með málshöfðun ógildingar á ákvörðun félags á grundvelli ákvæðisins gæti skapað þeim stöðu aðila í dómsmáli þar sem gerð væri krafa á hendur viðsemjanda kirkjunnar um ógildingu á samningi sem hann hefði gert við hana. 

Þá hefðu þeir ekki reifað með viðhlítandi hætti á hvaða öðrum grundvelli þeir gætu haft lögvarða hagsmuni af kröfu sinni. Málatilbúnaður þeirra um hvaða lögvarða hagsmuni þeir hefðu af kröfu um ógildingu samnings kirkjunnar og Eden Mining og um aðild þeirra að máli um það sakarefni væri svo vanreifaður og í andstöðu við lög um meðferð einkamála að málið þætti ekki tækt til efnislegrar meðferðar. 

Hinn kærði úrskurður hafi því verið felldur úr gildi og málinu vísað frá héraðsdómi.