Þegar tón­listin hel­tók lög­manninn

Og, jú. Það stóð heima. Fyrir rúmlega einu og hálfu ári söðlaði hæstaréttarlögmaðurinn Jóhannes rækilega um og gaf út sína fyrstu plötu: „Oak in the snow“. Hann fór þegar í að vinna næstu plötu sem heitir „Montauk Station“ og er hún öll komin út að frátöldu einu lagi, sem kemur út núna 5. júní næstkomandi. Hin lögin má finna á Spotify.

„Plöturnar hafa gengið mjög vel miðað við að ég er nýr og er núna með tæplega 20 k „montly listeners“ á Spotify,“ segir Jóhannes spurður hvernig hinn óvænti tónlistarferill hafi gengið.

„Ég hélt líka tvenna tónleika í haust og báðir seldust upp. Vinsælustu lögin á nýju plötunni hafa verið Montauk Station og Right Before We Fall.“

Eftir 5. júní verður öll platan komin formlega út. Það er ekki á hverjum degi sem 44 ára gamlir hæstaréttarlögmenn standa í því að gefa út plötur. Skikkjan er þó ekki alfarið komin inn í skáp.

„Nei, ekki alveg, ég er í því til hliðar, en hef minnkað töluvert við mig í því, til að geta sinnt þessu saman.“

Tónlistin alfarið á hilluna meðan lögmennskubrjálæðið gekk yfir

Jóhannes hefur ekkert fengist við að flytja tónlist opinberlega, fyrr en nú.

„Nei, ekkert fyrr en ég gaf út fyrstu lögin í nóvember 2024. Ég var eitthvað að fást við að vera trúbador, spilaði eitthvað í menntaskóla með hljómsveitum á yngri árum en gaf aldrei neitt út eða það fór þannig að við gerðum eitthvað úr því. Svo lagði ég þetta alveg á hilluna í tvo áratugi. Já, þetta er sérstakt dæmi, þetta lá bara í dvala en svo var sem kviknaði í sinu um leið og ég leyfði mér að prufa að byrja aftur.“

Og hvað verður til þess að það kviknar í þessari sinu, eins og þú orðar það?

„Þetta var þannig að þegar maður leyfir söngröddinni að fara alveg, engin notkun á henni í mörg ár, þá fer hún í raun alveg. Það gerist hjá öllum. Niður á bara sama plan og ef maður væri að reyna að syngja á karókíbar. Þetta er nefnilega ekki meðfætt heldur æfðir vöðvar sem fara alveg úr æfingu.“

Jóhannes segir það hafa kostað bilaða vinnu að ná röddinni til baka. Eftir fimm ár af notkunarleysi leist honum ekki á blikuna.

„Það hefði kostað að minnsta kosti 100 klukkutíma af stöðugri vinnu með tilheyrandi látum og leiðindum. Eitthvað sem ég gat aldrei fengið mig í meðan ég var í lögmennskubrjálæði og fjölskyldulífi allan þann tíma.“

Tónlistin orðið að algerri maníu

En Jóhannes lofaði sér því reglulega og oft að hann myndi endurheimta röddina.

„En ég gerði það aldrei og þetta varð erfiðara og erfiðara. Ég bældi þetta lengra niður með tímanum. En að lokum fór það svo að ég lofaði mér og konunni að gera þetta. Ég tók mér mánuð í frí, þar sem ég sat og söng mig upp í um sex tíma á dag, fimm daga vikunnar. Þá kom þetta aftur. Við þetta urðu fyrstu lögin og textarnir bara óvart til. Og af því ég var hvort sem er að hamast í þessu allan daginn þá kviknaði í sinunni og ég gat ekki hætt.“

Jóhannes segir að tónlistin hafi í raun orðið að algerri maníu.

„Það er þörf til að skapa eitthvað sem situr eftir. Ekki bara enn ein afgreiðslan á enn einu fasteignagallamálinu sem gengur út á að rífast um peninga og svo aftur og aftur, heldur að kafa ofan í tilfinningar manns og söguna og reyna að grípa í einhverja tilfinningu, þjáningu eða gleði, og ná að festa hana á einhverja laglínu. Síðan eyða hundruðum klukkutíma í að finna réttu samsetningu hljóðfæra og línur þar ofan á, til að hún passi við og nái að kreista hana sem skýrast fram.“

Jóhannes lýsir þessu ferli býsna vel.

„Þegar það tekst á endanum, að eigin mati og nógu vel til að maður sé stoltur og tilbúinn að sleppa laginu út, þá kemur einhver losun. Áður óþekkt víma. Sérstaklega þegar maður fær mikil viðbrögð, þá í formi mikillar hlustunar og skilaboða á samfélagsmiðlum. En, aftur, þetta er tvíeggjað sverð, af því þetta hefur auðvitað sogað mann ofan í svarthol þessara miðla, sem ég var nánast laus við áður,“ segir Jóhannes og hlær.

Var búinn að vinna sér inn tíma í tónlistinni

En praktíska hliðin á þessu ævintýri. Kostar þetta ekki talsvert í peningum talið?

„Jú, það er svo hinn mínusinn í þessu. Sérstaklega þegar maður vill gera þetta allt á gamla mátann, ég nota enga gervigreind, nánast engin sömpl og svo framvegis. Öll hljóðfærin eru spiluð af hljóðfæraleikurum inni í stúdíói og svo er þetta hljóðblandað af alvöru pródúserum. Þá kostar þetta mjög mikið. Þannig að jú, það er allavega ekki hægt að hætta alveg í lögmennskunni á meðan, þá fer maður á hausinn,“ segir Jóhannes sposkur.

En sem betur fer fyrir Jóhannes þá hafði hann verið lengi að og duglegur, hinum megin línunnar, þannig að hann gat leyft sér að gera þessar tvær plötur.

„Svo tek ég langa pásu frá því að gefa út núna og verð bara í að spila á tónleikum og svoleiðis. Ég stefni á næstu útgáfutónleika í september, svo dæmi sé nefnt.“

Og þessi leit að drauminum, hefur þetta staðið undir væntingum þínum?

„Já, og miklu meira en það. Ég fór af stað í algerri óvissu og bara að vona að einhverjir myndu hlusta en þorði ekki að hugsa lengra en það. Nú hefur þetta farið gríðarlega hratt af stað og mjög mikil hlustun á öllum miðlum. Er með um 20 þúsund hlustendur á mánuði á Spotify núna og töluvert á öðrum miðlum.“

Viðbrögð á samfélagsmiðlum gefa vísbendingu

Jóhannes segir það vitaskuld ekki hið eina sem máli skiptir í þessu samhengi. Hann vill gjalda varhug við því að rýna of mikið í hegðun á samfélagsmiðlum. Þetta sé hins vegar ágæt vísbending.

„Slíkt kemur víst og fer hratt í dag. Ef maður er nýr og þar af leiðandi ekki með fyrir fram ákveðinn hóp hlustenda, þá þarf maður stöðugt að halda áfram að gefa út ný lög, það er að segja ef maður ætlar að halda slíkum dampi. En mér finnst ótrúlega gaman og gefandi að það sé svona mikið af fólki að hlusta. Að minnsta kosti þegar maður er að gefa út lögin.“

Jóhannes segir alla orku hafa hingað til farið í að skapa lögin og gefa þau út.

„Ég hef bara náð að halda tvenna tónleika, sem voru í haust og seldist upp á báða. Meira hef ég ekki haft orku í að gera á þeim vígstöðvum, þannig ég ætla að einbeita mér að því í framhaldinu af útkomu þessarar seinni plötu, sem kemur formlega út núna 5.6.2026. Ég stefni á að halda næstu tónleika 25. september en mun tilkynna nánar um þá dagsetningu fljótlega. Þetta er bara ferli sem togar mig stanslaust lengra og lengra inn.“

Tónlistin hefur heltekið Jóhannes

Jóhannes segir tónlistina vera ávanabindandi og það geti út af fyrir sig valdið töluverðri angist á tímum.

„Sérstaklega þegar manni finnst eitthvað ekki vera að ganga upp, sem maður er samt búinn að verja gríðarlega miklum tíma og orku í að skapa. Þá getur reynst erfitt að bakka, en maður veit það innst inni þegar eitthvað er ekki nógu gott til að gefa út. Maður verður að treysta innsæinu og fylgja því. En já, ég sé að minnsta kosti ekki eftir að hafa farið af stað, þó að þetta hafi allavega tímabundið gjörbreytt lífi mínu og heltekið mann.“

Um er að ræða sóló-verkefni Jóhannesar sem gefur allt sitt út undir eigin nafni en það breytir ekki því að margir tónlistarmenn aðrir koma að málum.

„Guðrún Bjarnadóttir er alltaf með mér sem kvenröddin í þeim lögum sem er kvenrödd. Daníel Hjálmtýsson hefur spilað mjög mikið inn á þetta, aðallega rafmagnsgítar en einnig ýmis önnur hljóðfæri. Hálfdán Árnason er á bassa og Skúli Gíslason oftast á trommur,“ segir Jóhannes sem nefnir einnig Unni Jónsdóttur á selló og sjálfur er hann á píanó og kassagítar.

Lögmennskan hefur haft áhrif á lögin

„Síðan eru þrír pródúsentar sem hafa komið að málum: Pétur Ben, Bjarni Þór Jensson og Eðvarð Egilsson, sem hafa stjórnað upptökum á tveimur til þremur lögum hver um sig. Þeir hafa líka spilað á ýmis hljóðfæri á þessari plötu. Fleiri hafa komið að þessu í minni hlutverkum líka.“

Eins og áður sagði stefnir Jóhannes á útgáfutónleika 25. september.

„Þar verður Guðrún með mér og Eyja, fiðluleikari sem var að ganga til liðs við okkur. Svo er bara að reyna að spila þessi lög hér og þar og sjá hvert þau leiða mig. Ég geri ráð fyrir að gefa svo meira út í framtíðinni en vonandi verður þokkaleg pása eftir þessa plötu.“

Hér kemur skrítin spurning en ég verð að spyrja hennar engu að síður: Hefur lögmennskan haft einhver áhrif á tónlist þína?

„Óbeint, já. Það má í raun segja að öll lífsreynslan blandist sérstaklega inn í textana. Ég er að vissu leyti þakklátur fyrir að hafa ekki gert þetta þegar ég var miklu yngri og búinn að fara í gegnum miklu minna í lífinu. Innsæið breytist, sérstaklega á það hvað er djúpt og hvað er grunnt, að fjalla um.“

Lífeyrissjóðsþegar gegn Lífeyrissjóði verslunarmanna

Jóhannes telur að hann væri ekkert tiltakanlega sáttur við texta eftir sig sem hann hefði barið saman 25 ára.

„Þannig að það er jú mikilsverð reynsla, til dæmis í lögmennsku, þar sem þú þarft að díla við og takast á við oft mjög erfiðar tilfinningar annars fólks. Allt litróf tilfinninga fólks smitast oft yfir á lögmenn og þeir höndla það auðvitað misvel. 

Þetta snýst um það að vera inni í ágreiningi annars fólks allan daginn. Vissulega er þetta reynsla sem hefur áhrif þegar maður að reyna að fjalla um mannlegar tilfinningar og segja mannlegar sögur.“

Og hver eru eftirminnilegustu mál sem þú hefur mátt takast á við sem hæstaréttarlögmaður?

„Þau eru of mörg til að fara djúpt ofan í, en Hrd. 11/2024 er vægast sagt athyglisvert. Þetta var mál lífeyrissjóðsþega gegn Lífeyrissjóði verslunarmanna. Þar voru breytingar á lífeyriskerfum nokkurra stærstu sjóða landsins dæmdar ólögmætar og í andstöðu við mörg ákvæði stjórnarskrár og laga um lífeyrissjóði. Þrír dómarar og sérfróður voru allir sammála um öll brotin í héraði. Fimm dómarar í Hæstarétti voru líka allir sammála, nema um að hér væri ekkert að sjá og engin ákvæði stjórnarskrár eða laga væru brotin. Sérstakt.“