Hæstiréttur bannar Alabama að taka menn af lífi með köfnunarefni Hólmfríður Gísladóttir skrifar 12. júní 2026 08:05 Ríki Bandaríkjanna leita nú annarra leiða til að taka menn af lífi eftir að erfitt varð að komast yfir lyf til að framkvæma banvæna innspýtingu. Getty Hæstiréttur Bandaríkjanna hefur hafnað umleitan Alabama um að fá að taka fanga af lífi með köfnunarefni. Yfirvöldum í ríkinu hafði áður verið hafnað á tveimur lægri dómstigum, með þeim rökum að um væri að ræða brot gegn ákveðum stjórnarskrárinnar gegn grimmilegum og óvenjulegum refsingum. Eins og venjan er þegar um er að ræða neyðarúrskurð, þá var niðurstaða hæstaréttar ekki rökstudd en þó kom fram að dómararnir Clarence Thomas, Samuel Alito og Nei Gorsuch hefðu verið mótfallnir niðurstöðunni. Alríkisdómstóll bannaði aftökur með köfnunarefni fyrr í þessari viku, eftir réttarhöld þar sem sérfræðingar og vitni komu fyrir dóminn. Sjö hafa verið teknir af lífi í Alabama með notkun köfnunarefnis frá því í janúar 2024 en aðferðin hefur verið harðlega gagnrýnd, þar sem hún veldur köfnunartilfinningu og meðfylgjandi líkamlegri og andlegri þjáningu. Alabama óskaði eftir neyðarúrskurði hæstaréttar í gær, aðeins nokkrum klukkustundum áður en taka átti fangann Jeffrey Lee af lífi. Lee, sem er 49 ára, var fundinn sekur um að myrða tvo einstaklinga þegar hann framdi rán árið 1998. Kviðdómur dæmdi hann í lífstíðarfangelsi en dómarinn ógilti þá niðurstöðu og dæmdi Lee til dauða. Lögum hefur síðar verið breytt þannig að dómarar geta ekki lengur tekið fram fyrir hendur kviðdóma með þessum hætti. Ekki er útilokað að Lee verði tekinn af lífi með annarri aðferð en yfirvöld í Alabama segja niðurstöðu dómstóla varðandi aftökur með köfnunarefni vera svik við fjölskyldur fórnarlamba Lee, sem höfðu í hyggju að fylgjast með því þegar réttlætinu yrði fullnægt. Ríki Bandaríkjanna hafa á undanförnum árum leitað ýmissa leiða til að framkvæmda dauðarefsingar, eftir að lyfjafyrirtæki og erlend ríki fóru að neita að selja þeim lyf til að framkvæmda banvænar innspýtingar. Bandaríkin Dauðarefsingar Hæstiréttur Bandaríkjanna Mest lesið Íslandsferð með meintri hjákonu dró dilk á eftir sér Innlent Bandaríkin hafi samið við Danmörku um Grænland Erlent „Þetta er örugglega dauðastríð sem tekur langan tíma“ Innlent Leyfi Trump að líða eins og sigurvegara þó hann hafi ekkert unnið Innlent Løkke um samninginn: „Næsta vika getur orðið góð vika“ Erlent Átök innan SÁÁ eins og „klassísk valdabarátta“ Innlent Vissi að viðræðum miðaði fram „þrátt fyrir skrítin kort“ Erlent Hafa miklar áhyggjur af verkfalli flugvirkja Innlent Íhuga að fara nýja leið og bjóða Rússum viðskiptasamninga Erlent KR-ingar harma sundátökin: „Mikilvægt að við hlúum hvert að öðru“ Innlent Fleiri fréttir Vissi að viðræðum miðaði fram „þrátt fyrir skrítin kort“ Glæpahópurinn 764: Átján ára í tíu ára fangelsi fyrir tilraunir til manndráps og nauðgun á netinu Løkke um samninginn: „Næsta vika getur orðið góð vika“ Bandaríkin hafi samið við Danmörku um Grænland Íhuga að fara nýja leið og bjóða Rússum viðskiptasamninga Trump rekur CNN og fleiri fjölmiðla úr Hvíta húsinu Andersson fær stjórnarmyndunarumboðið Hákarl banaði sundmanni Segir „íslamista“ skýra velgengni vinstrimanna Danskar F-35 lentu á Grænlandi í fyrsta sinn Kínverjar leituðu til Írana fyrir hönd Sáda Norðmenn kynna „stærstu breytingarnar frá upphafi“ á EES samstarfinu Segir Karl hafa hljómað himinlifandi eftir dauða Díönu Slapp við fangelsisvist eftir að hafa notað maura í matargerð Rússar kjósa sér 450 skoðanabræður Rússar hafi skipulagt fjölþáttaárás gegn Póllandi Vill fara með Svíþjóð í nýja átt Telja Bandaríkjamenn kunna að hafa framið stríðsglæpi í Íran Kristersson sagði af sér eftir að öll atkvæði voru talin „Þetta snýst um fullveldi“ Þvertaka fyrir að Karl hafi sagt að Díana myndi gleymast fljótt Sænskur stórglæpon handsamaður í Marokkó Samþykktu frumvarp Grahams einu og hálfu ári seinna Hótar háum tollum og að hætta viðskiptum við ESB Varði breytingar á reglum um ráðningar og dýraníð Krefst þess með hástöfum að stýrivextir verði lækkaðir Nær hundrað prósent líkur á sigri vinstri blokkarinnar Kostaði 57 milljarða að verjast einni árás Hútar skutu niður herþotu Sáda Ný réttarhöld gætu reynst flókin í framkvæmd Sjá meira
Eins og venjan er þegar um er að ræða neyðarúrskurð, þá var niðurstaða hæstaréttar ekki rökstudd en þó kom fram að dómararnir Clarence Thomas, Samuel Alito og Nei Gorsuch hefðu verið mótfallnir niðurstöðunni. Alríkisdómstóll bannaði aftökur með köfnunarefni fyrr í þessari viku, eftir réttarhöld þar sem sérfræðingar og vitni komu fyrir dóminn. Sjö hafa verið teknir af lífi í Alabama með notkun köfnunarefnis frá því í janúar 2024 en aðferðin hefur verið harðlega gagnrýnd, þar sem hún veldur köfnunartilfinningu og meðfylgjandi líkamlegri og andlegri þjáningu. Alabama óskaði eftir neyðarúrskurði hæstaréttar í gær, aðeins nokkrum klukkustundum áður en taka átti fangann Jeffrey Lee af lífi. Lee, sem er 49 ára, var fundinn sekur um að myrða tvo einstaklinga þegar hann framdi rán árið 1998. Kviðdómur dæmdi hann í lífstíðarfangelsi en dómarinn ógilti þá niðurstöðu og dæmdi Lee til dauða. Lögum hefur síðar verið breytt þannig að dómarar geta ekki lengur tekið fram fyrir hendur kviðdóma með þessum hætti. Ekki er útilokað að Lee verði tekinn af lífi með annarri aðferð en yfirvöld í Alabama segja niðurstöðu dómstóla varðandi aftökur með köfnunarefni vera svik við fjölskyldur fórnarlamba Lee, sem höfðu í hyggju að fylgjast með því þegar réttlætinu yrði fullnægt. Ríki Bandaríkjanna hafa á undanförnum árum leitað ýmissa leiða til að framkvæmda dauðarefsingar, eftir að lyfjafyrirtæki og erlend ríki fóru að neita að selja þeim lyf til að framkvæmda banvænar innspýtingar.
Bandaríkin Dauðarefsingar Hæstiréttur Bandaríkjanna Mest lesið Íslandsferð með meintri hjákonu dró dilk á eftir sér Innlent Bandaríkin hafi samið við Danmörku um Grænland Erlent „Þetta er örugglega dauðastríð sem tekur langan tíma“ Innlent Leyfi Trump að líða eins og sigurvegara þó hann hafi ekkert unnið Innlent Løkke um samninginn: „Næsta vika getur orðið góð vika“ Erlent Átök innan SÁÁ eins og „klassísk valdabarátta“ Innlent Vissi að viðræðum miðaði fram „þrátt fyrir skrítin kort“ Erlent Hafa miklar áhyggjur af verkfalli flugvirkja Innlent Íhuga að fara nýja leið og bjóða Rússum viðskiptasamninga Erlent KR-ingar harma sundátökin: „Mikilvægt að við hlúum hvert að öðru“ Innlent Fleiri fréttir Vissi að viðræðum miðaði fram „þrátt fyrir skrítin kort“ Glæpahópurinn 764: Átján ára í tíu ára fangelsi fyrir tilraunir til manndráps og nauðgun á netinu Løkke um samninginn: „Næsta vika getur orðið góð vika“ Bandaríkin hafi samið við Danmörku um Grænland Íhuga að fara nýja leið og bjóða Rússum viðskiptasamninga Trump rekur CNN og fleiri fjölmiðla úr Hvíta húsinu Andersson fær stjórnarmyndunarumboðið Hákarl banaði sundmanni Segir „íslamista“ skýra velgengni vinstrimanna Danskar F-35 lentu á Grænlandi í fyrsta sinn Kínverjar leituðu til Írana fyrir hönd Sáda Norðmenn kynna „stærstu breytingarnar frá upphafi“ á EES samstarfinu Segir Karl hafa hljómað himinlifandi eftir dauða Díönu Slapp við fangelsisvist eftir að hafa notað maura í matargerð Rússar kjósa sér 450 skoðanabræður Rússar hafi skipulagt fjölþáttaárás gegn Póllandi Vill fara með Svíþjóð í nýja átt Telja Bandaríkjamenn kunna að hafa framið stríðsglæpi í Íran Kristersson sagði af sér eftir að öll atkvæði voru talin „Þetta snýst um fullveldi“ Þvertaka fyrir að Karl hafi sagt að Díana myndi gleymast fljótt Sænskur stórglæpon handsamaður í Marokkó Samþykktu frumvarp Grahams einu og hálfu ári seinna Hótar háum tollum og að hætta viðskiptum við ESB Varði breytingar á reglum um ráðningar og dýraníð Krefst þess með hástöfum að stýrivextir verði lækkaðir Nær hundrað prósent líkur á sigri vinstri blokkarinnar Kostaði 57 milljarða að verjast einni árás Hútar skutu niður herþotu Sáda Ný réttarhöld gætu reynst flókin í framkvæmd Sjá meira