Safna í minningu Johns Snorra fyrir munaðar­laus börn

„Þarna misstu mörg börn foreldra sína, og neyð og sorg margra fjölskyldna því mikil,“ segir Tóma í samtali við Vísi. Hann segir hvert áfallið á fætur öðru hafa dunið yfir í Nepal, ekki síst fjallahéröðum Himalaya þar sem hundrað þúsund sjerpar búi, flestir í nágrenni við Everest. Hann rifjar upp mannskæða jarðskjálfta í Nepal 2014 og 2015.

„Langmestu hamfarirnar urðu þó 26. ágúst sl. þegar risastór bergskriða barst ofan í Trishuli-ánna og olli risaflóðum í Langtan-hérðai Nepal, skammt frá landmærunum til Tíbets. Þar létust 1500 manns, og 5300 er enn saknað, þar af 650 erlendra ferðamanna. Þarna misstu mörg börn foreldra sína, og neyð og sorg margra fjölskyldna því mikil.“

Til að svara neyðarkallinu hafi hann og Sherpa Dendi hafið söfnun handa nokkrum af þessum brotnu fjölskyldum. Er söfnunin á vegum samtakanna Iceland Nepal Support Organisation (INSO) sem þeir stofnuðu árið 2023. Tómas segir að á síðastliðnum árum hafi verið hægt að kaupa hlýjan fatnað og skólagögn fyrir rúmlega fimmhundruð börn, mörg þeirra hafi misst foreldra sína í jarðskjálftunum 2014 og 2015.

Söfnunin hófst á hátíðarsýningu heimildarmyndarinnar Hinsta ferðin á K2 á Alþjóðlegri kvikmyndahátíð í Reykjavík, RIFF, í september. Myndin fjallar um vetrarleiðangur Johns Snorra á K2, næsthæsta fjall heims. Að sögn Tómasar var John Snorri tíður gestur í Nepal og afar vel liðinn meðal sjerpa. Því hafi verið ákveðið að helga söfnunina minningu hans.

„Upphaflega stefndum við á 1.200 dollara til að styrkja tvær fjölskyldur,“ segir Tómas, upphæð sem nemi 150 þúsund íslenskum krónum. Viðbrögðin hafi hins vegar verið það góð að unnt hafi verið að styrkja þrjár fjölskyldur. Tómas segir upphæðina nægja fyrir skólagjöldum, fatnaði og fæði fyrir eitt barn í eitt og hálft ár.

Einn styrkþeganna er drengur sem missti báða foreldra sína í flóðunum í ágúst. „Hann býr nú hjá afa sínum og ömmu,“ segir Tómas. Hann segir opinberan stuðning við fólk sem missi ástvini sína takmarkaðan í Nepal og aðstæður margra fjölskyldna afar erfiðar.

Söfnunin fer fram á vegum Iceland Nepal Support Organisation, INSO, sem þeir Tómas og Dendi stofnuðu árið 2023. Á undanförnum árum hafa þeir getað keypt hlýjan fatnað og skólagögn fyrir rúmlega fimm hundruð börn. Mörg þeirra hafa misst foreldra sína í náttúruhamförum.

Börn úr tveimur fjölskyldnanna sem nú fengu styrk komu til Katmandu eftir tíu klukkustunda jeppaferð úr fjöllunum. Þar tók Dendi á móti þeim og afhenti styrkina. Þriðja fjölskyldan átti ekki heimangengt og fékk sinn styrk afhentan í Taksindu, heimabæ Dendi.

Auk fjárframlaga söfnuðust farsímar sem Tómas segir mikilvæg samskipta- og öryggistæki fyrir fjölskyldur í afskekktu fjalllendi. Þá gaf verslunin Everest hlýjan fjallafatnað frá Mammut sem muni nýtast börnunum og fjölskyldum þeirra í vetur.

Dendi hefur um árabil leiðsagt Íslendingum í fjallgöngum í Nepal og margoft komið hingað til lands. Þeir Tómas eru nánir vinir og hafa dvalið hvor á heimili annars. Með íslenskri aðstoð hefur Dendi nú stofnað eigið ferðaþjónustufyrirtæki, Nepal Dream Adventure.

Enn er hægt að leggja söfnuninni lið með framlagi á reikning 0137-05-070295, kennitala 110165-3829. Þá geta þeir sem leggja inn þrjú þúsund krónur fengið sendan bækling um háfjallasjúkdóma á íslensku. Allur ágóði af útgáfunni rennur til söfnunarinnar.