Kerfishugsun ekki til þess fallin að leysa stóru vandamálin

„Við erum ekki í vandamálabransanum. Við erum í lausnabransanum,“ segir Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins í stefnuræðu sinni á Landsfundi flokksins í dag. Með orðum sínum átti formaðurinn við að það væri ekki hægt að leysa stór vandamál með kerfishugsun, sem honum finnst núverandi stjórnarhættir einkennast um of af.

Sigmundur fór um víðan völl í stefnuræðu sinni en leiðarstefið í stefnuræðunni var krafa um nýja nálgun. „Málin eru flest leysanleg ef menn nálgast viðfangsefnið á réttan hátt, líta á staðreyndir og meta þær rökrétt og auðvitað, það sem gleymist oft; að framkvæma.”

Að mati Sigmundar hefðu margir ávinning af því að viðhalda ákveðnum vandamálum; „...oft ósjálfrátt vegna þess að menn eru bara í því að vinna samkvæmt ákveðinni aðferð,” segir Sigmundur.

Í stefnuræðu sinni gerði Sigmundur orku-og umhverfismál að umfjöllunarefni sínu og sagði hann að þegar málefnin bæru á góma væri umræðan jafnan full af rangfærslum og á vitlausum forsendum. Til þess að vinna bug á umhverfisvá eins og plastmagn í hafinu þurfi í auknum mæli að horfa á stóru myndina og byggja umræðuna á staðreyndum.

Ekki allt sem sýnist

Sigmundur tók sem dæmi um þetta áhyggjur fólks af óhóflegum plastumbúðum á matvælum. Hann segir að „vandinn“ geti einnig verið lausnin vegna þess að:

„Matvara, grænmeti og ávextir, sem pakkað er inn í plast endist margfalt lengur en matvara sem er ekki pökkuð inn og ef að menn pökkuðu ekki ákveðnum afurðum inn í plast þá myndu þær eyðileggjast miklu fyrr sem að þýddi að það þyrfti að framleiða og flytja miklu meira sem þýðir að matarsóun myndi aukast og við fengjum miklu fleiri flugvélar flytjandi ávexti til Íslands og losun gróðurhúsalofttegunda myndi stóraukast við að nota ekki plastið. Svo það er vandlifað, við þurfum að finna einhverja lausn, einhvern milliveg.”

Jafnvel þótt Íslendingar og fleiri þjóðir næðu árangri í baráttunni gegn plastmengun segir Sigmundur að það væri óvíst hvort það hefði mikil áhrif í stóra samhenginu. Hann bendir á að 88-95% af allri plastmengun í hafinu kæmu úr tíu fljótum; tveimur frá Afríku og átta frá Asíu. „Ef við ætlum að leysa þennan vanda þá þurfum við að horfa á stóru myndina.”

Í ítarlegri umfjöllun sinni um umhverfismál gerði Sigmundur plastpoka einnig að umfjöllunarefni í ræðunni. Hann hafi áður verið mjög hrifinn af plastpokum vegna þess að þeir væru léttur og hefðu mikla burðargetu. Máli sínu til stuðnings segist hann hafa notað plastpoka sem skólatösku bróðurpartinn af skólagöngu sinni.

Sigmundur segir að sökum þess að bómullarrækt sé óumhverfisvæn séu taupokarnir ekki endilega umhverfisvænni kostur en plastpokarnir. „Það þyrfti að nota bómullarpokann 173 sinnum til að hann hefði minni gróðurhúsaáhrif en plastpokar. Með öðrum orðum einn taupoki hefur sömu gróðurhúsaáhrif og 173 plastpokar.“

„Niðurstöður breska umhverfisráðuneytisins voru þær að áhrifin væru verri á nánast alla mælikvarða, rýrnun auðlinda, áhrif á súrt regn, landgæði, mengun og ekki hvað síst, sjávarlífið, meðal annars vegna þess áburðar sem þarf að nota í gríðarlegum mæli og vegna þess að vökva þurfi alveg gífurlega þessar bómullarplöntur, svoleiðis að það er vandlifað,” segir Sigmundur.

Stuðningur við landbúnað mikilvægt umhverfismál

Í umfjöllun Sigmundar um umhverfismál segir hann að það sér gríðarlega mikilvægt að styðja við íslenskan landbúnað. Það sé eitt það umhverfisvænasta sem Íslendingar geti gert; að kaupa íslenskar vörur og borða íslenskan mat og komast þannig hjá frekari losun gróðurhúsalofttegunda með því að flytja matvælin inn í landið.

„Íslenskur landbúnaður er umhverfisvæn atvinnugrein í sátt við náttúruna ekki eins og landbúnaður er svo víða annars staðar þar sem menn nota endalaust af sýklalyfjum og þurfa að vökva alveg linnulaust og nota alls konar óæskileg efni og jafnvel áburð sem er bannaður á Íslandi og ýmislegt annað sem er bannað hér. Hvers vegna að vera að flytja það inn? Fljúga með það jafnvel í flutningavélum, í þotum eða í besta falli að sigla með það í gámum til Íslands og losa allar þær gróðurhúsalofttegundir sem því fylgja þegar við höfum heilnæmasta og umhverfisvænustu framleiðsluna hér á Íslandi. Stuðningur við landbúnað er mikilvægt umhverfismál.“

Sigmundur segir Miðflokkinn vera stjórnmálaafl sem greini vandann, finni lausnir og framkvæmi. Íslenskir stjórnmálamenn hafi veigrað sér um of við því að láta verkin tala.