Átta­tíu fleiri al­var­leg raf­hlaupa­hjóla­slys í ár en í fyrra

Alvarlegum umferðarslysum hefur fækkað gríðarlega á síðustu áratugum og telur Einar Magnús Magnússon, sérfræðingur öryggis- og fræðsludeildar Samgöngustofu, það mega rekja að hluta til þess að almenningur sé mun meðvitaðri um öryggiskröfur í dag en fyrir tuttugu árum síðan. 

„Banaslysum hefur fækkað og alvarlegum slysum hefur fækkað í umferðinni. Meðaltal áranna 2011 til 2020, tíu ára meðaltal, er að það látast um tólf á ári. Á tíu ára tímabilinu þar á undan létust tuttugu. Þróunin er í rétta átt,“ sagði Einar Magnús í Bítinu á Bylgjunni í morgun. 

Hann segir margt spila inn í þessa fækkun banaslysa. 

„Ökutækin eru mun betri, þau eru mun öruggari. Ég vil meina það að við séum miklu upplýstari um öryggiskröfur og miklu meðvitaðri. Við sjáum ekki eins mikið í dag óábyrga hegðun eins og oft sást fyrrum. Ég get nefnt sem dæmi að 2006 létust samtals 31 einstaklingur í umferðarslysum á Íslandi. Þar af var stór hluti ungir ökumenn sem voru í hraðakstri.“

Ungir ökumenn ábyrgari í dag en áður

Hann nefnir að árið 2007 hafi verið settar reglur um það að þeir sem voru með bráðabirgðaökuskírteini máttu ekki brjóta af sér oftar en fjórum sinnum, eða fá fjóra punkta, í umferðinni án þess að missa ökuleyfið. Þeir sem fá fleiri en fjóra punkta hafa síðan þá þurft að sækja námskeið og taka ökuprófið aftur. 

„Þetta fældi unga ökumenn frá því að viðhafa áhættuhegðun og árangurinn var hreint og sagt stórkostlegur. Það fækkaði svo ofboðslega slysum meðal ungs fólks,“ segir Einar. 

Þrír þættir sem orsaki flest rafhlaupahjólaslys

Þrátt fyrir þessa almennu jákvæðu þróun í umferðarslysum hefur slysum vegna rafhlaupahjóla fjölgað gríðarlega á milli ára. Rekja megi rafhlaupahjólaslys til þriggja þátta að mati Einars. Sá fyrsti sé að ekkert aldurstakmark sé á notkun rafhlaupahjóla.

„Við teljum mjög brýnt og það vantar mjög uppá að sumir foreldrar, og margir foreldrar, taki ábyrgð á gjörðum barna sinna hvað þetta varðar, að þau sjái til þess að þau fari að öllu réttu og þau séu með hjálm og svo framvegis,“ segir Einar Magnús. 

Annað sé ölvun. Talsverður hluti rafhlaupahjólaslysa megi rekja til ölvunar ökumannanna. 

„Það er búið að vera mjög mikið af slysum þar sem fólk er ölvað, grípur þessi hjól niðri í bæ og ætlar að fara á þeim heim. Það er stranglega bannað, það er stórhættulegt og það eru meira að segja viðurlög við því, þó þau séu ekki þannig að þú getir misst ökuréttindi því þú þarft ekki ökuréttindi á þetta,“ segir Einar. 

Þá sé nokkuð um það að eigendur rafhlaupahjóla eigi við þau til þess að komast hraðar en á 25 km hraða. 

„Menn hafa verið staðnir að og við erum að sjá í fréttum, upp í jafnvel 75 km hraða. Þá ertu bara að tala um allt annað tæki. Þá ertu að tala um skráningarskylt tæki og þú þarft ökuréttindi á slíkt tæki eins og þú þarft á stórt bifhjól.“

104 alvarleg rafhlaupahjólaslys í ár en 27 í fyrra

Aðspurður hvort til standi að banna rafhlaupahjól segist hann vona að svo verði ekki. Þetta séu frábær tæki en það sé í raun undir notendum þessara tækja komið, taki þeir sig ekki á.

„Núna frá janúar til september hafa 104 slasast á þessum tækjum. Þá þurfti að kalla lögreglu til þannig að þeir eru kannski miklu fleiri sem fóru bara sjálfir niður á bráðamóttöku án þess að lögregla var kölluð til. Það má ætla líka í þessum 104 tilvikum hafi, fyrst lögregla var kölluð til, þetta verið alvarlegt. Árið á undan voru slysin 27. Þetta er ískyggileg þróun.“