Hlýnun jarðar á að hafa mikil áhrif á maraþonhlaup í heimnum Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 6. nóvember 2025 12:01 Þessi ónefndi hlaupari reynir að kæla sig niður í Boston-maraþoninu. Getty/ Danielle Parhizkaran Maraþonhlaup verða enn meira krefjandi í framtíðinni ef marka má nýja rannsókn um breyttar aðstæður fyrir stærstu maraþonhlaup heimsins. Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið „Ekki hægt að réttlæta þessa ákvörðun“ Fótbolti „Leiðtoginn okkar og hjartað og sálin í liðinu“ Körfubolti Slagsmál á æfingasvæði Real Madrid Fótbolti Uppgjörið: Víkingur-Breiðablik 2-4 | Rigndi mörkum í Víkinni Íslenski boltinn Viktor Gísli áfram í Final Four en Orri Freyr úr leik Handbolti Gylfi: „Dómararnir í þessum leik virðast ekki hafa almenna þekkingu“ Fótbolti „Það er karakter í þessu liði“ Körfubolti City varð Englandsmeistari heima í sófanum Enski boltinn „Fá svo einhvern trúð hérna klappandi í andlitið á mér, það hjálpaði ekki“ Íslenski boltinn FH - Grindavík/Njarðvík 2-1 | Fyrsti sigur FH kom gegn nýliðunum Íslenski boltinn Fleiri fréttir Slagsmál á æfingasvæði Real Madrid „Leiðtoginn okkar og hjartað og sálin í liðinu“ „Ekki hægt að réttlæta þessa ákvörðun“ Uppgjörið: Víkingur-Breiðablik 2-4 | Rigndi mörkum í Víkinni City varð Englandsmeistari heima í sófanum Gylfi: „Dómararnir í þessum leik virðast ekki hafa almenna þekkingu“ „Það er karakter í þessu liði“ „Fá svo einhvern trúð hérna klappandi í andlitið á mér, það hjálpaði ekki“ FH - Grindavík/Njarðvík 2-1 | Fyrsti sigur FH kom gegn nýliðunum Viktor Gísli áfram í Final Four en Orri Freyr úr leik „Hefði átt að stela þessu í lokin“ Uppgjörið: Grindavík - Valur 109-82 | Grindvíkingar í úrslit eftir sannfærandi sigur „Vestmannaeyjakarakterinn sem skóp þetta“ Einar Bragi sleginn í punginn en svaraði vel fyrir sig Grátlegt tap hjá Bjarka í vítakastkeppni PSG í úrslitaleikinn annað árið í röð Nýr formaður Breiðabliks: „Aðstaða margra deilda er sprungin“ Tindastóll - Stjarnan 100-91 | Stólarnir í úrslit annað árið í röð en meistararnir úr leik Ósáttur við gæðin: „UEFA þurfti að stíga inn í“ Þór/KA - Stjarnan 2-2 | Sterk endurkoma hjá norðankonum Valur – ÍBV 2-3 | Nýliðarnir á toppnum með fullt hús stiga Af hverju er Hlynur Bærings ekki kominn í búning? „Ekkert grín heldur algjörlega fáránlegt“ Þrumuræða Óskars Hrafns: „Kremja þá eins og fokking skordýr undir sólanum á okkur“ Má mæta Íslandi en myndi byrja HM í banni Röð áfalla en trúin til staðar: „Ekkert pláss fyrir bull“ Linda Líf best: Ekki lengur óþekkt nafn Oddaleikirnir á sitt hvorri rásinni „Lélegi leikurinn hans er sjöa“ Sagður þjást en vill enga vorkunn Sjá meira
Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið „Ekki hægt að réttlæta þessa ákvörðun“ Fótbolti „Leiðtoginn okkar og hjartað og sálin í liðinu“ Körfubolti Slagsmál á æfingasvæði Real Madrid Fótbolti Uppgjörið: Víkingur-Breiðablik 2-4 | Rigndi mörkum í Víkinni Íslenski boltinn Viktor Gísli áfram í Final Four en Orri Freyr úr leik Handbolti Gylfi: „Dómararnir í þessum leik virðast ekki hafa almenna þekkingu“ Fótbolti „Það er karakter í þessu liði“ Körfubolti City varð Englandsmeistari heima í sófanum Enski boltinn „Fá svo einhvern trúð hérna klappandi í andlitið á mér, það hjálpaði ekki“ Íslenski boltinn FH - Grindavík/Njarðvík 2-1 | Fyrsti sigur FH kom gegn nýliðunum Íslenski boltinn Fleiri fréttir Slagsmál á æfingasvæði Real Madrid „Leiðtoginn okkar og hjartað og sálin í liðinu“ „Ekki hægt að réttlæta þessa ákvörðun“ Uppgjörið: Víkingur-Breiðablik 2-4 | Rigndi mörkum í Víkinni City varð Englandsmeistari heima í sófanum Gylfi: „Dómararnir í þessum leik virðast ekki hafa almenna þekkingu“ „Það er karakter í þessu liði“ „Fá svo einhvern trúð hérna klappandi í andlitið á mér, það hjálpaði ekki“ FH - Grindavík/Njarðvík 2-1 | Fyrsti sigur FH kom gegn nýliðunum Viktor Gísli áfram í Final Four en Orri Freyr úr leik „Hefði átt að stela þessu í lokin“ Uppgjörið: Grindavík - Valur 109-82 | Grindvíkingar í úrslit eftir sannfærandi sigur „Vestmannaeyjakarakterinn sem skóp þetta“ Einar Bragi sleginn í punginn en svaraði vel fyrir sig Grátlegt tap hjá Bjarka í vítakastkeppni PSG í úrslitaleikinn annað árið í röð Nýr formaður Breiðabliks: „Aðstaða margra deilda er sprungin“ Tindastóll - Stjarnan 100-91 | Stólarnir í úrslit annað árið í röð en meistararnir úr leik Ósáttur við gæðin: „UEFA þurfti að stíga inn í“ Þór/KA - Stjarnan 2-2 | Sterk endurkoma hjá norðankonum Valur – ÍBV 2-3 | Nýliðarnir á toppnum með fullt hús stiga Af hverju er Hlynur Bærings ekki kominn í búning? „Ekkert grín heldur algjörlega fáránlegt“ Þrumuræða Óskars Hrafns: „Kremja þá eins og fokking skordýr undir sólanum á okkur“ Má mæta Íslandi en myndi byrja HM í banni Röð áfalla en trúin til staðar: „Ekkert pláss fyrir bull“ Linda Líf best: Ekki lengur óþekkt nafn Oddaleikirnir á sitt hvorri rásinni „Lélegi leikurinn hans er sjöa“ Sagður þjást en vill enga vorkunn Sjá meira