Neituðu að greiða starfs­fólki á leið í eigin rekstur upp­sagnar­frest

Málsástæður Arion banka um að starfsmennirnir hafi hafið rekstur í samkeppni á ráðningartímabilinu héldu ekki vatni fyrir dómi.

Sögðu frá ástæðu uppsagnar

Héraðsdómur Reykjavíkur kvað upp dóm í málinu í dag. Málsatvik eru þau að starfsmennirnir, karlmaður og kona, hófu störf við fyrirtækjatryggingar hjá Arion banka árið 2022. Þann 1. júlí síðastliðinn sögðu þau störfum sínum lausum með þriggja mánaða uppsagnarfresti. 

Þegar þau sögðu upp starfaði konan sem viðskiptastjóri smárra og meðalstórra fyrirtækja og karlmaðurinn sem viðskiptastjóri í fyrirtækjatryggingum á fyrirtækja- og fjárfestingabankasviði. Við uppsagnirnar greindu þau frá því að ástæða þeirra væri sú að þau hygðust sjálf hefja rekstur á sviði vátryggingamiðlunar.

Samið var um að síðasti starfsdagur konunnar yrði 31. október en að uppsagnarfrestur karlmannsins tæki ekki gildi fyrr en 1. september, þar sem hann væri í fæðingarorlofi til og með 31. ágúst. 

Ekkert sem bannaði undirbúning

Viku eftir uppsagnirnar rifti Arion banki ráðningarsamningunum við þau bæði, og gaf þær skýringar að þau hefðu orðið uppvís að því að hefja rekstur í samkeppni við bankann, sem teldist brot á trúnaðarskyldum þeirra. Þá hefðu þau orðið uppvís að því að taka að sér störf í þágu annars aðila án samþykkis. 

Ágreiningurinn sneri að því hvort vinnuveitandinn hefði haft vitneskju um fyrirætlanir starfsmannanna áður en þau sögðu upp störfum sínum. 

Starfsmennirnir byggðu á því fyrir dómi að undirbúningur að rekstri eigin vátryggingarmiðlunar hafi ekki falið í sér brot á ráðningarsamningnum. Ekkert í samningnum hafi bannað þeim að stofna slíkt félag og hefja undirbúning

Þá hefði hvorugt þeirra hafið störf annars staðar á uppsagnarfrestinum né hafi þau unnið gegn hagsmunum bankans á nokkurn hátt. Þá bentu þau á að vinnuveitandi þeirra hefði vitað af fyrirætlunum þeirra að hefja rekstur eigin vátryggingarmiðlunar eftir að þau tilkynntu honum það á uppsagnardag. 

Taldi þau brjóta gegn trúnaðarskyldum 

Starfsmennirnir kröfðu Arion banka um vangoldin laun á þriggja mánaða uppsagnarfresti og karlmaðurinn krafði hann um tveggja mánaða fæðingarorlofsgreiðslur í ofanálag. Krafa konunnar nam 4,3 milljónum króna og krafa karlmannsins nam tæplega 5,9 milljónum króna. 

Hvort um sig kröfðu þau bankann um eina milljón króna í miskabætur. 

Fyrir dómi bar Arion banki fyrir sig ákvæði í ráðningarsamningi um að starfsmenn skuli fylgja innri reglum bankans í störfum sínum. Í ákvæði í innri reglum bankans segir að starfsmaður megi ekki hefjast handa við eða reka neina starfsemi aðra samhliða starfi sínu, sitja í stjórn fyrirtækis eða stunda atvinnu hjá öðrum aðilum nema með sérstakri fyrirfram skriflegri heimild framkvæmdastjóra.

Samkvæmt ákvæðinu sé nægilegt að atvinnustarfsemin sé í undirbúningi. Með því að stofna félagið, en þau eru bæði framkvæmdastjórar með prókúruumboð, hafi þau stofnað til atvinnustarfsemi í samkeppni við Vörð, dótturfélag bankans. 

Þá hafi starfsmennirnir verið bundnir trúnaðarskyldum á ráðningartíma og brotið gegn þeim með því að stofna félagið.

Þessar málsástæður héldu ekki vatni fyrir héraðsdómi, sem taldi að ákvæðið í innri reglum bankans bæri að skýra svo að það kvæði á um skilyrði þess að starfsmenn megi taka að sér aukastörf. Ákvæðin verði ekki skýrð svo að lagðar yrðu ríkari samkeppnishömlur á starfsmenn bankans en leiði af almennum ólögfestum reglum. 

Ekki fallist á miskabótakröfu

Dómurinn féllst á það með Arion banka að starfsmennirnir hefðu átt að upplýsa um stofnun einkahlutafélags til undirbúnings fyrirhuguðum rekstri þegar það var stofnað, tæpum mánuði fyrir uppsögnina, en sá dráttur kæmi ekki að sök.

Ekki var fallist á að með því að stofna félagið og hefja undirbúning að fyrirhuguðum rekstri við tryggingamiðlun hefðu starfsmennirnir þegar hafið atvinnustarfsemi í félaginu. Þvert á móti lægi fyrir að engin starfsemi hafi verið hafin í félaginu, sem hefði ekki enn hlotið starfsleyfi.

Þrátt fyrir að vitaskuld væri undirbúningsvinna að starfsemi félagsins hafin gæti hún ein og sér ekki talist brot gegn trúnaðarskyldu þannig að það réttlætti riftun ráðningarsamningsins. 

Því var fallist á kröfur starfsmannanna tveggja um að Arion banki greiði þeim hin vangoldnu laun og fæðingarorlofsgreiðslur í tilfelli karlmannsins. Ekki var fallist á kröfu um miskabætur þar sem starfsmennirnir höfðu ekki sýnt fram á að saknæmisskilyrði skaðabótalaga væru fyrir hendi í málinu.

Þá var bankinn dæmdur til að greiða báðum starfsmönnunum 850 þúsund krónur í málskostnað.