Vandamálið að „verðbólgan hættir ekkert“ Bjarki Sigurðsson skrifar 4. febrúar 2026 12:21 Ásgeir Jónsson er seðlabankastjóri. Vísir/Vilhelm Peningastefnunefnd Seðlabankans hefur ákveðið að halda stýrivöxtum óbreyttum í 7,25 prósentum. Seðlabankastjóri segir aukna verðbólgu ekki gefa tilefni til hækkunar. Laun hækki þó of hratt sem hefur mikil áhrif á efnahaginn. Stýrivextir voru lækkaðir um miðjan nóvember þegar síðasta ákvörðun nefndarinnar var kynnt. Óvíst var fyrir kynninguna í morgun hver niðurstaðan yrði, en greiningadeildir viðskiptabankanna voru ósammála í sínum spám. Íslandsbanki og Arion spáðu óbreyttum vöxtum, en Landsbankinn spáði því að vextirnir yrðu hækkaðir um 0,25 prósentustig. Verðbólga hafi aukist umfram væntingar en hún mælist nú 5,2 prósent. Aukninguna má rekja að miklu leyti til hækkunar opinberra gjalda. Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri segir það mat nefndarinnar að verðbólgumælingin hefði ekki verið nógu slæm til að grípa til hækkunar vaxta. „Vextirnir eru mjög háir, þeir eru 7,25 prósent. Þetta háa vaxtastig leiðir til þess að hagkerfið er að kólna. Við erum að sjá atvinnuleysi vaxa og vinnumarkaðinn kólna. Nefndin ræddi viðbrögð ef þetta héldi áfram, það er ef við sæjum vísitölu neysluverðs hækka frekar. Við stöndum alveg reiðubúin til þess að bregðast við,“ segir Ásgeir. En í Peningamálum gerið þið ráð fyrir því að verðbólgan muni hjaðna á næstu mánuðum. „Við búumst ekki við því að þetta verðbólguástand gangi áfram. Það stafar af því að við ályktum að við munum sjá hagkerfið kólna, aukið atvinnuleysi, kólnun á vinnumarkaði. Þannig við eigum erfitt með að sjá að þetta haldi áfram, en auðvitað getum við ekki útilokað það,“ segir Ásgeir. Staða íslenska hagkerfisins sé mjög góð þrátt fyrir að laun hækki of hratt og vöruverð hækki í takt við það. „Við getum orðað það þannig að ég held að erlendar þjóðir muni ekki líta á okkar vandamál sem mjög stórvægileg. Það er margt í lagi hjá okkur sem er ekki í lagi annars staðar. Það hefur gengið vel með ansi margt en það hefur gengið illa að halda aftur af verðhækkunum. Það er vandamálið sem við sitjum uppi með á Íslandi. Að verðbólgan hættir ekkert,“ segir Ásgeir. Efnahagsbrot Seðlabankinn Verðlag Íslenska krónan Fjármál heimilisins Mest lesið Eins og James Bond: Huggulegur, ferðast, leysir vandamál og drekkur martini Atvinnulíf Klára kaupin á Ofar og leita að nýjum framkvæmdastjóra Viðskipti innlent Laufey nýr sérfræðingur hjá Landsbankanum Viðskipti innlent Þurrsteypa styttir biðtíma og dregur úr raka í byggingum Samstarf Eykur strandveiðikvóta og gerir vertíðina þá „stærstu frá upphafi“ Viðskipti innlent Verðmæta samtalið er oft við kaffivélina eða á ganginum Atvinnulíf John Strickland: Icelandair þarf að vera snjallt þegar nýjar þotur breyta leiknum Viðskipti innlent Vilja að Evrópa velji á milli loftslagsins og gervigreindarkapphlaupsins Viðskipti erlent Lægsta matvöruverðið enn oftast að finna í Prís Viðskipti innlent Alvotech aflaði 20,6 milljarða í útboði og áskriftum Viðskipti innlent Fleiri fréttir Klára kaupin á Ofar og leita að nýjum framkvæmdastjóra Laufey nýr sérfræðingur hjá Landsbankanum Eykur strandveiðikvóta og gerir vertíðina þá „stærstu frá upphafi“ Tæplega 4,6 milljarða tap á rekstri borgarinnar Lægsta matvöruverðið enn oftast að finna í Prís Rakel nýr framkvæmdastjóri hjá Íslandsbanka Segir ríkar ástæður fyrir því að flugmenn eigi að vera vel launaðir Alvotech aflaði 20,6 milljarða í útboði og áskriftum John Strickland: Icelandair þarf að vera snjallt þegar nýjar þotur breyta leiknum Samkeppnishæfni Íslands og annarra Norðurlanda fellur milli ára Þróunin í þá átt að verða enn meiri kaupendamarkaður Nýtt endurskoðunar- og ráðgjafarfyrirtæki undir merkjum LOGOS Villi Birgis grætur Krambúðina á Akranesi Bláa lónið festir kaup á Arctic Adventures og stefnir á markað LánHeimur ekki undir eftirliti fjármálaeftirlits ESB gæti markað endalok umdeildra skilmála Icelandair Byrjaði sem fulltrúi í söludeild dótturfyrirtækis og er nú framkvæmdastjóri hjá Eimskip Klára námslánið eða greiða inn á húsnæðislánið? Milla ætlar í formanninn Efna til útboðs hlutabréfa að virði 125 milljóna dala Tilboð Reita í uppbyggingu hjúkrunarheimilis valið Ekki sést til lands í deilunni sem hefur haft áhrif á yfir sjö þúsund farþega Sigurjón nýr framkvæmdastjóri Mediacom Ógnarlöng stefna Samkeppniseftirlitsins kemst að eftir allt saman Hakkarar geti lesið gögn af læstri tölvu á tíu mínútum án lykilorðs Sýndareftirlit ef fylgjast eigi með skemmtistöðum á skrifstofutíma Tillögur ráðherra sagðar rýra virði bankanna um tugi milljarða Fjármálaráðherra veldur fyrrverandi varaformanni Viðreisnar vonbrigðum Höskuldur nýr framkvæmdastjóri afþreyingar- og ævintýrasviðs Enn fjölgar aflýsingum Sjá meira
Stýrivextir voru lækkaðir um miðjan nóvember þegar síðasta ákvörðun nefndarinnar var kynnt. Óvíst var fyrir kynninguna í morgun hver niðurstaðan yrði, en greiningadeildir viðskiptabankanna voru ósammála í sínum spám. Íslandsbanki og Arion spáðu óbreyttum vöxtum, en Landsbankinn spáði því að vextirnir yrðu hækkaðir um 0,25 prósentustig. Verðbólga hafi aukist umfram væntingar en hún mælist nú 5,2 prósent. Aukninguna má rekja að miklu leyti til hækkunar opinberra gjalda. Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri segir það mat nefndarinnar að verðbólgumælingin hefði ekki verið nógu slæm til að grípa til hækkunar vaxta. „Vextirnir eru mjög háir, þeir eru 7,25 prósent. Þetta háa vaxtastig leiðir til þess að hagkerfið er að kólna. Við erum að sjá atvinnuleysi vaxa og vinnumarkaðinn kólna. Nefndin ræddi viðbrögð ef þetta héldi áfram, það er ef við sæjum vísitölu neysluverðs hækka frekar. Við stöndum alveg reiðubúin til þess að bregðast við,“ segir Ásgeir. En í Peningamálum gerið þið ráð fyrir því að verðbólgan muni hjaðna á næstu mánuðum. „Við búumst ekki við því að þetta verðbólguástand gangi áfram. Það stafar af því að við ályktum að við munum sjá hagkerfið kólna, aukið atvinnuleysi, kólnun á vinnumarkaði. Þannig við eigum erfitt með að sjá að þetta haldi áfram, en auðvitað getum við ekki útilokað það,“ segir Ásgeir. Staða íslenska hagkerfisins sé mjög góð þrátt fyrir að laun hækki of hratt og vöruverð hækki í takt við það. „Við getum orðað það þannig að ég held að erlendar þjóðir muni ekki líta á okkar vandamál sem mjög stórvægileg. Það er margt í lagi hjá okkur sem er ekki í lagi annars staðar. Það hefur gengið vel með ansi margt en það hefur gengið illa að halda aftur af verðhækkunum. Það er vandamálið sem við sitjum uppi með á Íslandi. Að verðbólgan hættir ekkert,“ segir Ásgeir.
Efnahagsbrot Seðlabankinn Verðlag Íslenska krónan Fjármál heimilisins Mest lesið Eins og James Bond: Huggulegur, ferðast, leysir vandamál og drekkur martini Atvinnulíf Klára kaupin á Ofar og leita að nýjum framkvæmdastjóra Viðskipti innlent Laufey nýr sérfræðingur hjá Landsbankanum Viðskipti innlent Þurrsteypa styttir biðtíma og dregur úr raka í byggingum Samstarf Eykur strandveiðikvóta og gerir vertíðina þá „stærstu frá upphafi“ Viðskipti innlent Verðmæta samtalið er oft við kaffivélina eða á ganginum Atvinnulíf John Strickland: Icelandair þarf að vera snjallt þegar nýjar þotur breyta leiknum Viðskipti innlent Vilja að Evrópa velji á milli loftslagsins og gervigreindarkapphlaupsins Viðskipti erlent Lægsta matvöruverðið enn oftast að finna í Prís Viðskipti innlent Alvotech aflaði 20,6 milljarða í útboði og áskriftum Viðskipti innlent Fleiri fréttir Klára kaupin á Ofar og leita að nýjum framkvæmdastjóra Laufey nýr sérfræðingur hjá Landsbankanum Eykur strandveiðikvóta og gerir vertíðina þá „stærstu frá upphafi“ Tæplega 4,6 milljarða tap á rekstri borgarinnar Lægsta matvöruverðið enn oftast að finna í Prís Rakel nýr framkvæmdastjóri hjá Íslandsbanka Segir ríkar ástæður fyrir því að flugmenn eigi að vera vel launaðir Alvotech aflaði 20,6 milljarða í útboði og áskriftum John Strickland: Icelandair þarf að vera snjallt þegar nýjar þotur breyta leiknum Samkeppnishæfni Íslands og annarra Norðurlanda fellur milli ára Þróunin í þá átt að verða enn meiri kaupendamarkaður Nýtt endurskoðunar- og ráðgjafarfyrirtæki undir merkjum LOGOS Villi Birgis grætur Krambúðina á Akranesi Bláa lónið festir kaup á Arctic Adventures og stefnir á markað LánHeimur ekki undir eftirliti fjármálaeftirlits ESB gæti markað endalok umdeildra skilmála Icelandair Byrjaði sem fulltrúi í söludeild dótturfyrirtækis og er nú framkvæmdastjóri hjá Eimskip Klára námslánið eða greiða inn á húsnæðislánið? Milla ætlar í formanninn Efna til útboðs hlutabréfa að virði 125 milljóna dala Tilboð Reita í uppbyggingu hjúkrunarheimilis valið Ekki sést til lands í deilunni sem hefur haft áhrif á yfir sjö þúsund farþega Sigurjón nýr framkvæmdastjóri Mediacom Ógnarlöng stefna Samkeppniseftirlitsins kemst að eftir allt saman Hakkarar geti lesið gögn af læstri tölvu á tíu mínútum án lykilorðs Sýndareftirlit ef fylgjast eigi með skemmtistöðum á skrifstofutíma Tillögur ráðherra sagðar rýra virði bankanna um tugi milljarða Fjármálaráðherra veldur fyrrverandi varaformanni Viðreisnar vonbrigðum Höskuldur nýr framkvæmdastjóri afþreyingar- og ævintýrasviðs Enn fjölgar aflýsingum Sjá meira