Óvíst hversu mörg börn sækja ekki skóla þrátt fyrir skólaskyldu Elín Margrét Böðvarsdóttir skrifar 10. febrúar 2026 08:13 Mennta- og barnamálaráðuneytið hefur ekki safnað upplýsingum með kerfisbundnum hætti frá sveitarfélögunum um hversu mörg börn á Íslandi hafa ekki sótt skóla á undanförnum fimm árum, þrátt fyrir skólaskyldu. Vísir/Vilhelm Mennta- og barnamálaráðuneytið hefur ekki upplýsingar um hversu mörg börn á Íslandi sækja ekki skóla, þrátt fyrir skólaskyldu í landinu. Ráðuneytið safnar ekki upplýsingum frá sveitarfélögum um skólasókn barna með kerfisbundnum hætti en miðlægum nemendagrunni verður ætlað að veita ráðuneytinu heildarsýn yfir stöðu mála og hægt verði að nýta gögn þaðan til að bæta gæði skólastarfs, þjónustu, stefnumótun og forgangsröðun stjórnvalda í skólamálum. Þetta má lesa úr svörum Ingu Sæland, mennta- og barnamálaráðherra, við fyrirspurn Nönnu Margrétar Gunnlaugsdóttur, þingmanns Miðflokksins, sem dreift var á Alþingi í gær. Nanna spurði meðal annars hversu mörg hafi ekki sótt skóla við upphaf skólaskyldu ár hvert á undanförnum fimm árum. Þá kallaði hún einnig eftir upplýsingum um hverjar væru skilgreindar ástæður fyrir fjarvist barna frá skóla og hversu mörg þeirra hafi dvalist á Íslandi, erlendis eða á óþekktum dvalarstað á þeim tíma sem þau hafi ekki sótt skóla. Nanna Margrét Gunnlaugsdóttir, þingmaður Miðflokksins, beindi fyrirspurn sinni til mennta- og barnamálaráðherra. Vísir/Vilhelm Í svari ráðherra er í fyrstu rakið hvaða lög gilda um skólaskyldu samkvæmt grunnskólalögum. „Sveitarfélög bera ábyrgð á skólastarfi grunnskóla og skólastjórar hvers grunnskóla bera ábyrgð á skráningu upplýsinga, þar á meðal upplýsinga um skólasókn barna,“ segir meðal annars í svarinu. Meðal annars þurfi sveitarfélög að halda utan um upplýsingar um afstöðu til beiðna um frávik frá skólasókn. Skólaskylda barns hefjist að jafnaði við upphaf skólaárs á því almanaksári sem barnið verður sex ára en foreldrar barns geti sótt um, eða samþykkt, að barn hefji skólagöngu fyrr eða síðar og getur skólastjóri veitt slíka heimild að fenginni umsögn. „Þá geta foreldrar skólaskylds barns sótt um tímabundna undanþágu frá skólasókn í einstökum námsgreinum eða að öllu leyti og er skólastjóra heimilt að veita slíka undanþágu telji hann til þess gildar ástæður,“ segir ennfremur í svarinu. Inga Sæland tók við embætti mennta- og barnamálaráðherra af Guðmundi Inga Kristinssyni fyrir ekki svo löngu síðan.Vísir/Vilhelm Hins vegar búi ráðuneytið ekki yfir þeim upplýsingum sem þingmaðurinn spurði um. „Mennta- og barnamálaráðuneyti safnar að svo stöddu ekki með kerfisbundnum hætti upplýsingum frá sveitarfélögum um skólasókn barna og því liggja ekki fyrir upplýsingar hjá ráðuneytinu um hversu mörg börn sóttu ekki skóla við upphaf skólaskyldu undanfarin fimm ár, hver ástæða fjarvista við upphaf skólaskyldu hefur verið né hver dvalarstaður þeirra barna var á umræddum tíma,“ segir í svari Ingu. Hins vegarhafi Miðstöð menntunar og skólaþjónustu unnið að uppbyggingu miðlægs gagnagrunns fyrir leik-, grunn-, og framhaldsskóla sem ætlað er meðal annars að tryggja „að áreiðanlegar og samræmdar upplýsingar um skólastarf séu varðveittar með rekjanlegum hætti,“ þegar hann verður tekinn í gagnið. Loks spurði Nanna um það hvaða stofnanir ríkisins séu upplýstar um það þegar börn á skólaskyldualdri sækja ekki skóla. Í svari ráðherra segir að lögum samkvæmt skuli skólastjóri leita lausna og taka ákvörðun um úrbætur ef misbrestur verður á skólasókn skólaskyldra barna sem ekki skýrast af veikindum eða öðrum gildum ástæðum. Sömuleiðis beri skólastjóra að tilkynna um slík mál til barnaverndarþjónustu. Alþingi Skóla- og menntamál Börn og uppeldi Grunnskólar Mest lesið Fjölskyldan í haldi vegna gruns um innflutning fíkniefna Innlent Útsýnispallurinn talinn öruggur þrátt fyrir sprungur Innlent „Ekki skemmtilegt fyrir starfsfólk“ Innlent Ekkert heyrt frá fjölskyldunni frá því að hún flaug til Íslands í síðustu viku Innlent Uppgefinn einyrki við Hverfisgötu kveður Innlent „Hún féll saman eins og regnhlíf“ Erlent Ruglingslegar og misvísandi frásagnir um fjóra til fimmtán árásarmenn Innlent Vill breyta lögum um .is Innlent Skipverjar gangi örna sinna í vaska og lögmaðurinn fullur Innlent „Veiddu“ grænmetissala með dróna Erlent Fleiri fréttir Marktækur munur á fylgi Samfylkingar og Sjálfstæðisflokks Skipverjar gangi örna sinna í vaska og lögmaðurinn fullur Meirihluti telur vexti lækka en undanþágu í sjávarútvegi ólíklega Ný ESB-könnun, skipverjar Bandero og óþarfa hætta á Hverfisgötu Skipverjarnir mega allir fara frá borði Næturborun í sjó lokið og verktakar þakka íbúum þolinmæðina Minnst einn skipverji Bandero má fara frá borði „Við látum ekki fæla okkur aftur inn í skápinn“ „Við erum svolítið strand“ Útsýnispallurinn talinn öruggur þrátt fyrir sprungur Slökktu eld í jepplingi á „örskotsstund“ Ruglingslegar og misvísandi frásagnir um fjóra til fimmtán árásarmenn Engir minkar hafi ratað í gildrur síðustu sólarhringa „Ekki skemmtilegt fyrir starfsfólk“ Gríðarlegur fjöldi fyrir norðan og mikil óþolinmæði á heimleið Kólumbíumenn í haldi og skipverjar Bandero bíða örlaga sinna Fjölskyldan í haldi vegna gruns um innflutning fíkniefna Heimir Hannesson er látinn Breytir ekki veðurspám til að þóknast hátíðahöldurum Skipar nýja bótanefnd Vill breyta lögum um .is Enn eitt innbrotið í miðbænum Ekkert heyrt frá fjölskyldunni frá því að hún flaug til Íslands í síðustu viku Uppgefinn einyrki við Hverfisgötu kveður Lögreglan lýsti eftir manni en hann er fundinn Annar árekstur á sama vegkafla og einn fluttur með sjúkrabíl Harður árekstur á Norðvesturlandi tilkominn vegna framúraksturs Einn þeirra handteknu sautján ára Skoða stækkun á öryggismyndavélaneti Sparkað í lögreglumann og sjúkraflutningamaður sleginn Sjá meira
Þetta má lesa úr svörum Ingu Sæland, mennta- og barnamálaráðherra, við fyrirspurn Nönnu Margrétar Gunnlaugsdóttur, þingmanns Miðflokksins, sem dreift var á Alþingi í gær. Nanna spurði meðal annars hversu mörg hafi ekki sótt skóla við upphaf skólaskyldu ár hvert á undanförnum fimm árum. Þá kallaði hún einnig eftir upplýsingum um hverjar væru skilgreindar ástæður fyrir fjarvist barna frá skóla og hversu mörg þeirra hafi dvalist á Íslandi, erlendis eða á óþekktum dvalarstað á þeim tíma sem þau hafi ekki sótt skóla. Nanna Margrét Gunnlaugsdóttir, þingmaður Miðflokksins, beindi fyrirspurn sinni til mennta- og barnamálaráðherra. Vísir/Vilhelm Í svari ráðherra er í fyrstu rakið hvaða lög gilda um skólaskyldu samkvæmt grunnskólalögum. „Sveitarfélög bera ábyrgð á skólastarfi grunnskóla og skólastjórar hvers grunnskóla bera ábyrgð á skráningu upplýsinga, þar á meðal upplýsinga um skólasókn barna,“ segir meðal annars í svarinu. Meðal annars þurfi sveitarfélög að halda utan um upplýsingar um afstöðu til beiðna um frávik frá skólasókn. Skólaskylda barns hefjist að jafnaði við upphaf skólaárs á því almanaksári sem barnið verður sex ára en foreldrar barns geti sótt um, eða samþykkt, að barn hefji skólagöngu fyrr eða síðar og getur skólastjóri veitt slíka heimild að fenginni umsögn. „Þá geta foreldrar skólaskylds barns sótt um tímabundna undanþágu frá skólasókn í einstökum námsgreinum eða að öllu leyti og er skólastjóra heimilt að veita slíka undanþágu telji hann til þess gildar ástæður,“ segir ennfremur í svarinu. Inga Sæland tók við embætti mennta- og barnamálaráðherra af Guðmundi Inga Kristinssyni fyrir ekki svo löngu síðan.Vísir/Vilhelm Hins vegar búi ráðuneytið ekki yfir þeim upplýsingum sem þingmaðurinn spurði um. „Mennta- og barnamálaráðuneyti safnar að svo stöddu ekki með kerfisbundnum hætti upplýsingum frá sveitarfélögum um skólasókn barna og því liggja ekki fyrir upplýsingar hjá ráðuneytinu um hversu mörg börn sóttu ekki skóla við upphaf skólaskyldu undanfarin fimm ár, hver ástæða fjarvista við upphaf skólaskyldu hefur verið né hver dvalarstaður þeirra barna var á umræddum tíma,“ segir í svari Ingu. Hins vegarhafi Miðstöð menntunar og skólaþjónustu unnið að uppbyggingu miðlægs gagnagrunns fyrir leik-, grunn-, og framhaldsskóla sem ætlað er meðal annars að tryggja „að áreiðanlegar og samræmdar upplýsingar um skólastarf séu varðveittar með rekjanlegum hætti,“ þegar hann verður tekinn í gagnið. Loks spurði Nanna um það hvaða stofnanir ríkisins séu upplýstar um það þegar börn á skólaskyldualdri sækja ekki skóla. Í svari ráðherra segir að lögum samkvæmt skuli skólastjóri leita lausna og taka ákvörðun um úrbætur ef misbrestur verður á skólasókn skólaskyldra barna sem ekki skýrast af veikindum eða öðrum gildum ástæðum. Sömuleiðis beri skólastjóra að tilkynna um slík mál til barnaverndarþjónustu.
Alþingi Skóla- og menntamál Börn og uppeldi Grunnskólar Mest lesið Fjölskyldan í haldi vegna gruns um innflutning fíkniefna Innlent Útsýnispallurinn talinn öruggur þrátt fyrir sprungur Innlent „Ekki skemmtilegt fyrir starfsfólk“ Innlent Ekkert heyrt frá fjölskyldunni frá því að hún flaug til Íslands í síðustu viku Innlent Uppgefinn einyrki við Hverfisgötu kveður Innlent „Hún féll saman eins og regnhlíf“ Erlent Ruglingslegar og misvísandi frásagnir um fjóra til fimmtán árásarmenn Innlent Vill breyta lögum um .is Innlent Skipverjar gangi örna sinna í vaska og lögmaðurinn fullur Innlent „Veiddu“ grænmetissala með dróna Erlent Fleiri fréttir Marktækur munur á fylgi Samfylkingar og Sjálfstæðisflokks Skipverjar gangi örna sinna í vaska og lögmaðurinn fullur Meirihluti telur vexti lækka en undanþágu í sjávarútvegi ólíklega Ný ESB-könnun, skipverjar Bandero og óþarfa hætta á Hverfisgötu Skipverjarnir mega allir fara frá borði Næturborun í sjó lokið og verktakar þakka íbúum þolinmæðina Minnst einn skipverji Bandero má fara frá borði „Við látum ekki fæla okkur aftur inn í skápinn“ „Við erum svolítið strand“ Útsýnispallurinn talinn öruggur þrátt fyrir sprungur Slökktu eld í jepplingi á „örskotsstund“ Ruglingslegar og misvísandi frásagnir um fjóra til fimmtán árásarmenn Engir minkar hafi ratað í gildrur síðustu sólarhringa „Ekki skemmtilegt fyrir starfsfólk“ Gríðarlegur fjöldi fyrir norðan og mikil óþolinmæði á heimleið Kólumbíumenn í haldi og skipverjar Bandero bíða örlaga sinna Fjölskyldan í haldi vegna gruns um innflutning fíkniefna Heimir Hannesson er látinn Breytir ekki veðurspám til að þóknast hátíðahöldurum Skipar nýja bótanefnd Vill breyta lögum um .is Enn eitt innbrotið í miðbænum Ekkert heyrt frá fjölskyldunni frá því að hún flaug til Íslands í síðustu viku Uppgefinn einyrki við Hverfisgötu kveður Lögreglan lýsti eftir manni en hann er fundinn Annar árekstur á sama vegkafla og einn fluttur með sjúkrabíl Harður árekstur á Norðvesturlandi tilkominn vegna framúraksturs Einn þeirra handteknu sautján ára Skoða stækkun á öryggismyndavélaneti Sparkað í lögreglumann og sjúkraflutningamaður sleginn Sjá meira