Óvíst hversu mörg börn sækja ekki skóla þrátt fyrir skólaskyldu Elín Margrét Böðvarsdóttir skrifar 10. febrúar 2026 08:13 Mennta- og barnamálaráðuneytið hefur ekki safnað upplýsingum með kerfisbundnum hætti frá sveitarfélögunum um hversu mörg börn á Íslandi hafa ekki sótt skóla á undanförnum fimm árum, þrátt fyrir skólaskyldu. Vísir/Vilhelm Mennta- og barnamálaráðuneytið hefur ekki upplýsingar um hversu mörg börn á Íslandi sækja ekki skóla, þrátt fyrir skólaskyldu í landinu. Ráðuneytið safnar ekki upplýsingum frá sveitarfélögum um skólasókn barna með kerfisbundnum hætti en miðlægum nemendagrunni verður ætlað að veita ráðuneytinu heildarsýn yfir stöðu mála og hægt verði að nýta gögn þaðan til að bæta gæði skólastarfs, þjónustu, stefnumótun og forgangsröðun stjórnvalda í skólamálum. Þetta má lesa úr svörum Ingu Sæland, mennta- og barnamálaráðherra, við fyrirspurn Nönnu Margrétar Gunnlaugsdóttur, þingmanns Miðflokksins, sem dreift var á Alþingi í gær. Nanna spurði meðal annars hversu mörg hafi ekki sótt skóla við upphaf skólaskyldu ár hvert á undanförnum fimm árum. Þá kallaði hún einnig eftir upplýsingum um hverjar væru skilgreindar ástæður fyrir fjarvist barna frá skóla og hversu mörg þeirra hafi dvalist á Íslandi, erlendis eða á óþekktum dvalarstað á þeim tíma sem þau hafi ekki sótt skóla. Nanna Margrét Gunnlaugsdóttir, þingmaður Miðflokksins, beindi fyrirspurn sinni til mennta- og barnamálaráðherra. Vísir/Vilhelm Í svari ráðherra er í fyrstu rakið hvaða lög gilda um skólaskyldu samkvæmt grunnskólalögum. „Sveitarfélög bera ábyrgð á skólastarfi grunnskóla og skólastjórar hvers grunnskóla bera ábyrgð á skráningu upplýsinga, þar á meðal upplýsinga um skólasókn barna,“ segir meðal annars í svarinu. Meðal annars þurfi sveitarfélög að halda utan um upplýsingar um afstöðu til beiðna um frávik frá skólasókn. Skólaskylda barns hefjist að jafnaði við upphaf skólaárs á því almanaksári sem barnið verður sex ára en foreldrar barns geti sótt um, eða samþykkt, að barn hefji skólagöngu fyrr eða síðar og getur skólastjóri veitt slíka heimild að fenginni umsögn. „Þá geta foreldrar skólaskylds barns sótt um tímabundna undanþágu frá skólasókn í einstökum námsgreinum eða að öllu leyti og er skólastjóra heimilt að veita slíka undanþágu telji hann til þess gildar ástæður,“ segir ennfremur í svarinu. Inga Sæland tók við embætti mennta- og barnamálaráðherra af Guðmundi Inga Kristinssyni fyrir ekki svo löngu síðan.Vísir/Vilhelm Hins vegar búi ráðuneytið ekki yfir þeim upplýsingum sem þingmaðurinn spurði um. „Mennta- og barnamálaráðuneyti safnar að svo stöddu ekki með kerfisbundnum hætti upplýsingum frá sveitarfélögum um skólasókn barna og því liggja ekki fyrir upplýsingar hjá ráðuneytinu um hversu mörg börn sóttu ekki skóla við upphaf skólaskyldu undanfarin fimm ár, hver ástæða fjarvista við upphaf skólaskyldu hefur verið né hver dvalarstaður þeirra barna var á umræddum tíma,“ segir í svari Ingu. Hins vegarhafi Miðstöð menntunar og skólaþjónustu unnið að uppbyggingu miðlægs gagnagrunns fyrir leik-, grunn-, og framhaldsskóla sem ætlað er meðal annars að tryggja „að áreiðanlegar og samræmdar upplýsingar um skólastarf séu varðveittar með rekjanlegum hætti,“ þegar hann verður tekinn í gagnið. Loks spurði Nanna um það hvaða stofnanir ríkisins séu upplýstar um það þegar börn á skólaskyldualdri sækja ekki skóla. Í svari ráðherra segir að lögum samkvæmt skuli skólastjóri leita lausna og taka ákvörðun um úrbætur ef misbrestur verður á skólasókn skólaskyldra barna sem ekki skýrast af veikindum eða öðrum gildum ástæðum. Sömuleiðis beri skólastjóra að tilkynna um slík mál til barnaverndarþjónustu. Alþingi Skóla- og menntamál Börn og uppeldi Grunnskólar Mest lesið Bandaríkin hafi samið við Danmörku um Grænland Erlent „Þetta er örugglega dauðastríð sem tekur langan tíma“ Innlent Løkke um samninginn: „Næsta vika getur orðið góð vika“ Erlent Íhuga að fara nýja leið og bjóða Rússum viðskiptasamninga Erlent Hafa miklar áhyggjur af verkfalli flugvirkja Innlent Vissi að viðræðum miðaði fram „þrátt fyrir skrítin kort“ Erlent KR-ingar harma sundátökin: „Mikilvægt að við hlúum hvert að öðru“ Innlent „Við höfum iðulega verið tossinn í bekknum“ Innlent Vill þyngri refsingu fyrir Margréti Löf Innlent „Ég þekkti strax höfuðið á henni úr fjarska“ Innlent Fleiri fréttir Leyfi Trump að líða eins og sigurvegara þó hann hafi ekkert unnið Hafa miklar áhyggjur af verkfalli flugvirkja Danir sigurvegarar og ofurfólk í Heiðmörk Má heita Himbrimi og Aðalsól en ekki Kamban eða Heiðarr Eftirlýstur og með vopn á sér „Þetta er örugglega dauðastríð sem tekur langan tíma“ „Það var bara blankalogn hjá þeim og þeir voru með óvirka vél“ Sjö um borð þegar bíll valt á Barðastrandarvegi „Við höfum iðulega verið tossinn í bekknum“ KR-ingar harma sundátökin: „Mikilvægt að við hlúum hvert að öðru“ „Ég þekkti strax höfuðið á henni úr fjarska“ Steinhissa á sjö ára kröfu yfir „burðardýrum“ Undirrituðu viljayfirlýsingu um stækkun VMA Segja kröfulista Icelandair tefja samninga Carlsberg og Kamala komu við sögu í málsvörnum Sundþjálfari KR með hníf á lofti fyrir lykilfund sundfólks Ölvunarakstur ungmenna nálgast sögulegt hámark Fara fram á sjö og átta ár í Dettifossmálinu Fundi lokið án árangurs fimm dögum fyrir verkfall flugvirkja Viðar Örn gaf Sævari Louis Vuitton-tösku Miklar áhyggjur af þekkingunni sem glatist með starfslokunum Moskítóflugan virðist hafa gufað upp Enginn með stöðu sakbornings vegna banaslyssins Játar innbrot í búin Reyna að afstýra verkfalli og moskítóflugan horfin Níu ákærðir fyrir að flytja inn rúm hundrað kíló kókaíns „Er þetta ekki komið út í hártoganir?“ Lífsnauðsynlegt að meðhöndla risarækjur líkt og kjúkling Ríkissjóður gæti tekið yfir skuldir Rúv: „Skattgreiðendur borga reikning sem þeir áttu ekki von á“ Útlit fyrir úrkomubakka og þokuloft Sjá meira
Þetta má lesa úr svörum Ingu Sæland, mennta- og barnamálaráðherra, við fyrirspurn Nönnu Margrétar Gunnlaugsdóttur, þingmanns Miðflokksins, sem dreift var á Alþingi í gær. Nanna spurði meðal annars hversu mörg hafi ekki sótt skóla við upphaf skólaskyldu ár hvert á undanförnum fimm árum. Þá kallaði hún einnig eftir upplýsingum um hverjar væru skilgreindar ástæður fyrir fjarvist barna frá skóla og hversu mörg þeirra hafi dvalist á Íslandi, erlendis eða á óþekktum dvalarstað á þeim tíma sem þau hafi ekki sótt skóla. Nanna Margrét Gunnlaugsdóttir, þingmaður Miðflokksins, beindi fyrirspurn sinni til mennta- og barnamálaráðherra. Vísir/Vilhelm Í svari ráðherra er í fyrstu rakið hvaða lög gilda um skólaskyldu samkvæmt grunnskólalögum. „Sveitarfélög bera ábyrgð á skólastarfi grunnskóla og skólastjórar hvers grunnskóla bera ábyrgð á skráningu upplýsinga, þar á meðal upplýsinga um skólasókn barna,“ segir meðal annars í svarinu. Meðal annars þurfi sveitarfélög að halda utan um upplýsingar um afstöðu til beiðna um frávik frá skólasókn. Skólaskylda barns hefjist að jafnaði við upphaf skólaárs á því almanaksári sem barnið verður sex ára en foreldrar barns geti sótt um, eða samþykkt, að barn hefji skólagöngu fyrr eða síðar og getur skólastjóri veitt slíka heimild að fenginni umsögn. „Þá geta foreldrar skólaskylds barns sótt um tímabundna undanþágu frá skólasókn í einstökum námsgreinum eða að öllu leyti og er skólastjóra heimilt að veita slíka undanþágu telji hann til þess gildar ástæður,“ segir ennfremur í svarinu. Inga Sæland tók við embætti mennta- og barnamálaráðherra af Guðmundi Inga Kristinssyni fyrir ekki svo löngu síðan.Vísir/Vilhelm Hins vegar búi ráðuneytið ekki yfir þeim upplýsingum sem þingmaðurinn spurði um. „Mennta- og barnamálaráðuneyti safnar að svo stöddu ekki með kerfisbundnum hætti upplýsingum frá sveitarfélögum um skólasókn barna og því liggja ekki fyrir upplýsingar hjá ráðuneytinu um hversu mörg börn sóttu ekki skóla við upphaf skólaskyldu undanfarin fimm ár, hver ástæða fjarvista við upphaf skólaskyldu hefur verið né hver dvalarstaður þeirra barna var á umræddum tíma,“ segir í svari Ingu. Hins vegarhafi Miðstöð menntunar og skólaþjónustu unnið að uppbyggingu miðlægs gagnagrunns fyrir leik-, grunn-, og framhaldsskóla sem ætlað er meðal annars að tryggja „að áreiðanlegar og samræmdar upplýsingar um skólastarf séu varðveittar með rekjanlegum hætti,“ þegar hann verður tekinn í gagnið. Loks spurði Nanna um það hvaða stofnanir ríkisins séu upplýstar um það þegar börn á skólaskyldualdri sækja ekki skóla. Í svari ráðherra segir að lögum samkvæmt skuli skólastjóri leita lausna og taka ákvörðun um úrbætur ef misbrestur verður á skólasókn skólaskyldra barna sem ekki skýrast af veikindum eða öðrum gildum ástæðum. Sömuleiðis beri skólastjóra að tilkynna um slík mál til barnaverndarþjónustu.
Alþingi Skóla- og menntamál Börn og uppeldi Grunnskólar Mest lesið Bandaríkin hafi samið við Danmörku um Grænland Erlent „Þetta er örugglega dauðastríð sem tekur langan tíma“ Innlent Løkke um samninginn: „Næsta vika getur orðið góð vika“ Erlent Íhuga að fara nýja leið og bjóða Rússum viðskiptasamninga Erlent Hafa miklar áhyggjur af verkfalli flugvirkja Innlent Vissi að viðræðum miðaði fram „þrátt fyrir skrítin kort“ Erlent KR-ingar harma sundátökin: „Mikilvægt að við hlúum hvert að öðru“ Innlent „Við höfum iðulega verið tossinn í bekknum“ Innlent Vill þyngri refsingu fyrir Margréti Löf Innlent „Ég þekkti strax höfuðið á henni úr fjarska“ Innlent Fleiri fréttir Leyfi Trump að líða eins og sigurvegara þó hann hafi ekkert unnið Hafa miklar áhyggjur af verkfalli flugvirkja Danir sigurvegarar og ofurfólk í Heiðmörk Má heita Himbrimi og Aðalsól en ekki Kamban eða Heiðarr Eftirlýstur og með vopn á sér „Þetta er örugglega dauðastríð sem tekur langan tíma“ „Það var bara blankalogn hjá þeim og þeir voru með óvirka vél“ Sjö um borð þegar bíll valt á Barðastrandarvegi „Við höfum iðulega verið tossinn í bekknum“ KR-ingar harma sundátökin: „Mikilvægt að við hlúum hvert að öðru“ „Ég þekkti strax höfuðið á henni úr fjarska“ Steinhissa á sjö ára kröfu yfir „burðardýrum“ Undirrituðu viljayfirlýsingu um stækkun VMA Segja kröfulista Icelandair tefja samninga Carlsberg og Kamala komu við sögu í málsvörnum Sundþjálfari KR með hníf á lofti fyrir lykilfund sundfólks Ölvunarakstur ungmenna nálgast sögulegt hámark Fara fram á sjö og átta ár í Dettifossmálinu Fundi lokið án árangurs fimm dögum fyrir verkfall flugvirkja Viðar Örn gaf Sævari Louis Vuitton-tösku Miklar áhyggjur af þekkingunni sem glatist með starfslokunum Moskítóflugan virðist hafa gufað upp Enginn með stöðu sakbornings vegna banaslyssins Játar innbrot í búin Reyna að afstýra verkfalli og moskítóflugan horfin Níu ákærðir fyrir að flytja inn rúm hundrað kíló kókaíns „Er þetta ekki komið út í hártoganir?“ Lífsnauðsynlegt að meðhöndla risarækjur líkt og kjúkling Ríkissjóður gæti tekið yfir skuldir Rúv: „Skattgreiðendur borga reikning sem þeir áttu ekki von á“ Útlit fyrir úrkomubakka og þokuloft Sjá meira