Bíla­stæði eða blóma­ker?

Svarið er bæði - en ekki með því að skipta einu út fyrir annað. Undanfarin misseri hefur orðið sífellt algengara að bílastæðum í miðborg Reykjavíkur sé breytt í blómaker. Blóm eru falleg og gróður bætir borgarumhverfið, það er enginn að draga það í efa. Vandinn skapast hins vegar þegar slíkar breytingar eru gerðar án samráðs við íbúa og notendur svæðisins - og án þess að raunhæfar lausnir komi í staðinn. Þá verður fegrunin að hindrun. Þegar borgarbúar þurfa að keyra hring eftir hring miðsvæðis í borginni í leit að bílastæðum, fellur ansi fljótt á þá fegurð sem falleg blómaker annars veita.

Bílum fjölgar

Bílum fjölgar ár frá ári. Flestir borgarbúar kjósa enn að ferðast um á einkabílum. Þetta er einföld staðreynd sem ekki verður horft fram hjá - sama hversu fallega framtíðarsýn við höfum um breyttar ferðavenjur. Auðvitað er þetta óheillavænleg þróun þegar litið er til löngu sprunginna samgönguinnviða - sem svo leiða af sér enn meiri umferðarteppur með tilheyrandi mengun og tímaeyðslu fyrir alla. Almenningssamgöngur eru einfaldlega ekki komnar á það stig að þær geti leyst einkabílinn af hólmi fyrir meirihluta fólks í daglegu lífi.

Skortur á hentugum bílastæðum er þegar orðinn áþreifanlegt vandamál víða í borginni. Þegar stæðum fækkar án mótvægisaðgerða, eykst að sama skapi leit ökumanna að stæðum, umferð verður ómarkvissari og álag flyst yfir í nærliggjandi hverfi. Þetta bitnar á íbúum, verslun og þjónustu – og ekki síst á þeim hópum sem hafa ekki raunhæfa valkosti: barnafjölskyldum, eldra fólki, hreyfihömluðum og fólki í stuttum erindum.

Ef fækka á bílastæðum, þarf að huga betur að öðrum lausnum á móti. Þar felast tækifæri til nýsköpunar, til dæmis með vel útfærðum bílastæðahúsum sem falla betur að borgarlandslaginu. Slík hús væri hægt hanna á þann hátt að bæði einfalt og fljótlegt yrði að reisa þau. Einnig þarf að skoða bílagerði eða hús nálægt stærri samgöngumiðstöðvum þar sem fólk getur skilið bílinn eftir og tekið strætó síðasta spölin inn í miðbæ. Slíkt styður raunverulega við breyttar ferðavenjur með því að nýta kosti og samhæfni sem flestra samgöngumáta.

Stafrænar lausnir hjálpa til

Að lokum er áberandi að enn vantar hagkvæmar stafrænar lausnir. Engin heildstæð RVK-app lausn er til staðar sem sýnir laus bílastæði í rauntíma - þrátt fyrir að slíkt sé löngu orðið sjálfsagt víða erlendis. Slíkar lausnir myndu draga úr óþarfa akstri og bæta upplifun borgarbúa strax. Það er svo margt sem hægt er að gera til þess að bæta hlutina. Til þess að svo megi verða þarf einfaldlega að fara að hugsa örlítið út fyrir boxið.

Falleg borg þarf ekki aðeins að líta vel út – hún þarf einnig að virka fyrir alla.

Höfundur er fyrsti varaborgarfulltrúi Flokks fólksins í Reykjavík og situr m.a. í umhverfis- og skipulagsráði