Fletti upp í LÖKE vegna meintrar fíkniefnaskuldar vandamanns

Þetta kemur fram í dómi Héraðsdóms Reykjaness, sem kveðinn var upp þann 19. mars síðastliðinn og Vísir fékk afhentan eftir dúk og disk.

Aníta Rut var ákærð fyrir að hafa flett upp málum í upplýsingakerfi lögreglunnar, LÖKE, sem tengdust nákomnum vandamanni hennar. Hún var grunuð um að hafa skoðað upplýsingar um fólk og mál þeim tengd, án þess að uppflettingarnar tengdust starfi hennar og þannig misnotað sér stöðu sína. Hún opnaði sex mál og skoðaði 23 bókanir tengdar þeim.

Fletti upp í kerfinu eftir símtal frá ættingja

Í dóminum segir að ágreiningslaust sé að Aníta Rut fletti málum tengdum umræddum einstaklingum upp í lögreglukerfinu og skoðaði þar upplýsingar um þau og mál þeim tengd. Ágreiningur standi aftur á móti um það hvort þær uppflettingar hafi tengst starfi hennar sem lögreglumaður og hvort hún hafi með þeim misnotað stöðu sína með þeim afleiðingum að hallaði á réttindi umræddra einstaklinga. 

Hún hafi allt frá því málið kom upp staðfastlega neitað sök og borið um það bæði fyrir dómi og greint frá því hjá Héraðssaksóknara á rannsóknarstigi að umræddar uppflettingar hafi tengst starfi hennar sem lögreglumaður.

Af því sem fram komi í framburði Anítu Rutar sjálfrar að öðru leyti, framburðum annarra skýrslugjafa og sýnilegum sönnunargögnum málsins í heild megi ráða að þann 19. mars 2024 hafi Aníta Rut verið að vinna í sérverkefni viðvíkjandi kortlagningu innviða undir stjórn yfirlögregluþjóns. 

Að morgni þess dags hafi hún fengið símtal frá konu sem tengist henni fjölskylduböndum, sem hafi greint henni frá því að tiltekinn maður hefði sett kröfu inn í heimabanka hennar vegna ætlaðrar fíkniefnaskuldar og beðið hana um aðstoð af því tilefni. 

Í dóminum kemur fram að vandamaður Anítu Rutar hefði verið edrú í fimm ár áður en maðurinn stofnaði kröfuna í heimabankanum og hann kannaðist ekkert við meinta skuld.

Milli klukkan 9:20 og 9:52 hafi Aníta Rut flett upp málum í lögreglukerfinu tengdum umræddum manni og sambýliskonu hans og skoðað þar upplýsingar um þau og lögreglumál þeim tengd.

Mundi ekki hvort hún hefði kynnt sig sem lögreglumann

Í framhaldi af því hafi hún hringt í barnsmóðurina vegna málsins. Hún hafi sagst bæði fyrir dómi og hjá Héraðssaksóknara á rannsóknarstigi hafa kynnt sig í upphafi þess símtals með nafni en ekki muna hvort hún hafi einnig kynnt sig sem lögreglumann. 

Barnsmóðirin hafi skýrt frá því bæði fyrir dómi og hjá Héraðssaksóknara að Aníta Rut  hefði ekki kynnt sig sem lögreglumann. 

Þá liggi fyrir að klukkan 10:19 hafi Aníta Rut stofnað mál í lögreglukerfinu með yfirskriftinni „[Karlmaðurinn] reynir að rukka [vandamanninn]“ og bókað í framhaldi af því færslu um framangreint í málið. Enn fremur liggi fyrir að Aníta Rut hafi hringt í yfirmann sinn, aðstoðaryfirlögregluþjón, og upplýst hann um framangreint. Aðspurð fyrir dómi hafi hún kveðist ekki muna hvort hún hafi stofnað umrætt mál í lögreglukerfinu áður en hún hafi rætt við yfirmann sinn eða eftir að hún hafi gert það.

Í framburði aðstoðaryfirlögregluþjónsins fyrir dómi hafi komið fram að Aníta Rut hafi hringt í hann og greint honum frá því að hún hafi flett upp símanúmeri í lögreglukerfinu hjá manni sem hafi hótað vandamanni hennar.

„Hann hafi beðið ákærðu um að stofna mál í lögreglukerfinu og færa þau samskipti til bókar svo málið væri „uppi á yfirborðinu“,“ segir í dóminum.

Tengdust ekki starfinu

Að þessari atburðarás, framburðum Anítu Rutar og annarra skýrslugjafa að öðru leyti sem og sýnilegum sönnunargögnum málsins heildstætt virtum sé það mat dómsins að umræddar uppflettingar Anítu Rutar hafi á verknaðarstundu ekki tengst starfi hennar sem lögreglumaður heldur hafi hún flett upp málum í kerfinu tengdum umræddum einstaklingum vegna atvika sem vörðuðu vandamann hennar án þess að um eiginlegt lögreglumál hafi verið að ræða. 

Í því sambandi hafi enga þýðingu þótt Aníta Rut hafi stofnað mál í lögreglukerfinu til skýringar á umræddum uppflettingum eftir á og enga tilraun gert til að leyna þeim. Með umræddum uppflettingum, þar sem hún aflaði sér upplýsinga um persónuleg málefni þeirra einstaklinga sem um ræðir án þess að leitin tengdist starfi hennar sem lögreglumaður, hafi verið hallað stjórnarskrárvörðum rétti þeirra til friðhelgi einkalífs auk þess sem háttsemin hafi falið í sér misnotkun á aðgangi hennar að lögreglukerfinu. 

Að þessu gættu og virtu öðru því sem að framan er í dómnum þyki því sannað, gegn neitun Anítu Rutar, svo ekki verði vefengt með skynsamlegum rökum að hún hafi gerst sek um þá háttsemi sem henni er gefin að sök í ákæru og þar þyki réttilega heimfærð til refsiákvæða.

100 þúsund króna sekt og 900 þúsund króna kostnaður

Með vísan til hreins sakavottorðs Anítu Rutar og tiltekinna ákvæða hegningarlaga um ákvörðun refsingar taldi dómurinn refsingu hennar hæfilega ákveðna 100 þúsund króna sekt til ríkissjóðs. Greiði hún ekki sektina innan fjögurra vikna frá dómsbirtingu skuli koma í hennar stað fangelsi í átta daga.

Þá var hún dæmd til greiðslu málsvarnarlaun verjanda hennar, 880 þúsund krónur.