Fram­tíð mennta­stofnana á Akur­eyri varðar okkur öll

Á þessum árstíma fyllast samfélagsmiðlar af færslum og myndum af útskriftum og fagnaðarstundum. Þá minnir einnig Júbilantahátíð Menntaskólans á Akureyri okkur árlega á þann mikilvæga sess sem menntun hefur í sögu bæjarins og lífi þúsunda Íslendinga.

Bak við hverja útskrift stendur skólasamfélag sem hefur skapað nemendum tækifæri til að vaxa, læra og undirbúa sig fyrir framtíðina. Á Akureyri eru þrjár ríkisreknar menntastofnanir sem gegna lykilhlutverki í íslensku menntakerfi. Þær mennta fólk sem síðar sinnir heilbrigðisþjónustu, byggir upp atvinnulíf og skapar verðmæti um land allt. Þær eru mikilvægar fyrir Norðurland en ekki síður fyrir landið í heild.

Það er því ástæða til að staldra við og huga að stöðu þessara stofnana. Þrátt fyrir ólíkar áskoranir eiga þær það sameiginlegt að eftirspurn eftir námi og þjónustu þeirra er meiri en kerfið ræður við. Á sama tíma standa þær frammi fyrir verkefnum sem kalla á skýrar ákvarðanir og aukinn stuðning af hálfu ríkisins.

Mikill áhugi á heilbrigðisnámi

Háskólinn á Akureyri hefur vaxið hratt á undanförnum árum og umsóknir í skólann hafa aldrei verið fleiri. Sérstaklega vekur athygli gífurleg aðsókn í hjúkrunarfræði þar sem vel yfir 300 einstaklingar sóttu um nám í vor en aðeins 75 stúdentar geta haldið áfram eftir fyrstu önn. Á sama tíma hefur uppbygging hermiseturs, sem er lykilþáttur í verklegri kennslu heilbrigðisgreina, ekki gengið nægilega hratt fyrir sig sem takmarkar möguleika skólans til að taka við fleiri nemendum.

Með frekari uppbyggingu væri hægt að fjölga nemendum og mæta betur þeirri miklu þörf sem er fyrir heilbrigðisstarfsfólk. Það skiptir miklu fyrir allt landið, en ekki síst fyrir landsbyggðina þar sem reynslan sýnir að þeir sem mennta sig utan höfuðborgarsvæðisins eru líklegri til að starfa þar að námi loknu.

Fjármögnun verður að fylgja verkefnum

Framhaldsskólarnir á Akureyri standa einnig frammi fyrir verulegum áskorunum. Undanfarin ár hafa stjórnendur bent á að fjármögnun standi ekki undir raunverulegum rekstri skólanna og nú blasir við krafa um frekari niðurskurð. Slík staða er fordæmalaus og vekur áhyggjur um framtíð námsframboðs og þjónustu við nemendur.

Hætt er við að áframhaldandi skerðingar á framlögum til Menntaskólans á Akureyri leiði til fækkunar námsgreina og þrengra námsframboðs. Það myndi ekki aðeins bitna á nemendum á Akureyri heldur einnig fjölmörgum ungmennum úr nágrannasveitarfélögum sem sækja þangað nám. Fjölbreytt námsframboð er forsenda þess að ungt fólk hafi raunverulegt val um menntun óháð búsetu.

Iðnmenntun sem samfélagið kallar eftir

Verkmenntaskólinn á Akureyri býr við aðra áskorun. Þar hefur löngu verið kallað eftir viðbyggingu til að mæta aukinni eftirspurn eftir verknámi. Framkvæmdin hefur hins vegar dregist um of og afleiðingin er sú að nemendum er vísað frá námi á sama tíma og íslenskt atvinnulíf kallar eftir fleira iðnmenntuðu fólki. Við getum ekki leyft okkur að hafna fólki sem vill afla sér þeirrar menntunar sem samfélagið þarf á að halda.

Fjárfesting í framtíð landsins

Þessar þrjár áskoranir eru ólíkar en boðskapurinn er sá sami. Menntastofnanirnar á Akureyri eru tilbúnar til að leggja meira af mörkum fyrir samfélagið, en þær þurfa að fá svigrúm til þess. Fjárfesting í menntun á Akureyri er ekki útgjaldaliður heldur fjárfesting í heilbrigðiskerfi, atvinnulífi og framtíð Íslands.

Nú er komið að ríkinu að sýna í verki að markmið um jafnt aðgengi að menntun, öfluga uppbyggingu um land allt og eflingu landsbyggðarinnar séu meira en orð á blaði. Með því að tryggja þessum stofnunum nauðsynlegt fjármagn og aðstöðu er ekki aðeins verið að styrkja Akureyri heldur að fjárfesta í framtíð landsins alls. Það er hagsmunamál okkar allra að þær geti sinnt hlutverki sínu af fullum krafti.

Höfundur er bæjarstjóri á Akureyri.