Sævar Helgi horfir heima

Atli Viðar Thorstensen skrifar 8. júlí 2026 08:00

Sævar Helgi Bragason, Stjörnu-Sævar, upplýsti í kvöldfréttum nýverið að hann ætlaði að fylgjast með almyrkvanum í ágúst á pallinum heima. Aðdáun Sævars á náttúrufyrirbærinu er flestum kunn. Hann hefur helgað síðustu þremur árum í að vekja athygli á því hvað er í vændum, haldið ótal fyrirlestra fyrir bæði skóla og fyrirtæki og er með veglega vefsíðu, solmyrkvi2026.is.

Almyrkvinn 12. ágúst er sögulegur. Þetta er í fyrsta skipti í meira en hálfa öld sem hann sést á Íslandi. Síðast gerðist það við suðurströnd landsins árið 1954. Skúli Jón Sigurðarson, sem þá var sextán ára í Landeyjum, rifjaði nýverið upp upplifun sína í samtali við Morgunblaðið og lýsti því hvernig „kliðurinn af fuglakvakinu þagnaði - og stjörnur blikuðu á „næturhimninum“.“

Það eru því mikil forréttindi fyrir íbúa á Vesturlandi og suðvesturhorninu, sem verða innan almyrkvaslóðarinnar, að geta fylgst með náttúruundrinu heiman frá sér. Og þótt himininn hafi verið heiður í Landeyjum fyrir 72 árum er skýjaður almyrkvi mögnuð upplifun. 12. ágúst á því að geta orðið sögulegur og eftirminnilegur fyrir sem flesta.

Mikill undirbúningur hefur farið fram á þeim stöðum þar sem reiknað er með flestu fólki. Lögregluembætti á almyrkvaslóðinni verða með töluverðan viðbúnað, Landhelgisgæslan stefnir á að vera með tvær þyrlur til taks auk þess sem varðskipið Þór verður staðsett fyrir utan Vesturland.

Búast má við töluverðum umferðarþunga í aðdraganda almyrkvans og eftir hann. Viðbúið er að mikið álag verði á innviði þessa daga og fólk á almyrkvaslóð getur gert sitt til að draga úr álaginu með því að njóta almyrkvans í sínu nærumhverfi.

Þau sem hyggja á ferðalög þurfa að gera ráð fyrir lengri ferðatíma og að ákveðnum stöðum verði lokað þegar tilteknum þolmörkum er náð. Þau verða að gæta þess að vera með vatn, nauðsynleg lyf og mat og passa upp á að nægt eldsneyti sé á bílnum eða hann nægilega hlaðinn. Síðast en ekki síst þurfa ökumenn að hafa hugann við aksturinn allan tímann.

Allir sem ætla að fylgjast með almyrkvanum ættu síðan að kynna sér hvernig þeir vernda augnheilsu sína og nota viðurkennd sólmyrkvagleraugu. Landlæknisembættið gaf nýverið út leiðbeiningar sem finna má á upplýsingagáttinni island.is/almyrkvi2026.

Höfundur er formaður stýrihóps Stjórnarráðsins vegna almyrkva.