Í­trekar kröfu á Falk­land­seyjar: Ekki dutt­lungar heldur „lífs­nauð­syn“

Í sjónvarpsávarpi sem birt var í Argentínu í gær sagði Milei að eyjurnar tilheyrðu Argentínu. Það væri óumdeilanlegt. Hann sagði Bretland hnignandi veldi og sviftivindar heimsins og Trump styddu málstað Argentínu.

„Hver sá sem er með meiri stjórn á Suður-Atlantshafinu mun vera í betri stöðu til að verja hagsmuni sína. Það að tryggja yfirburði okkar á svæðinu eru ekki pólitískir duttlungar. Þetta er lífsnauðsyn.“

Milei tilkynnti einnig umfangsmiklar refsiaðgerðir sem ætlað er að stöðva vinnu að olíuborpalli um 220 kílómetra norður af eyjunum. Þar eru breska fyrirtækið Rockhopper og Navitas Petroleum frá Ísrael að vinna að því að hefja boranir á næstu mánuðum. Forsvarsmenn fyrirtækjanna vonast til að geta byrjað að dæla olíu úr jörðu árið 2028.

Ráðamenn í Argentínu eru verulega ósáttir við þessar áætlanir og segja þetta ólöglega nýtingu auðlinda á hafsvæði sem þeir gera tilkall til.

Í frétt BBC segir að talið sé að á svæðinu megi finna um 1,7 milljarða tunna af olíu. Það sé mjög mikið og til samanburðar er bent á að Rosebank-olíusvæðið vestur af Hjaltlandseyjum sé talið innihalda um 300 milljónir tunna.

Undir beinni stjórn Breta frá 1833

Falklandseyjur eru samansafn um 740 eyja og skerja í sunnanverðu Atlantshafi. Tvær eyjanna eru langstærstar en þær eru í um 440 kílómetra fjarlægð frá ströndum Argentínu.

Talið er að eyjurnar hafi verið óbyggðar þegar evrópskir landkönnuðir rötuðu þangað fyrst. Fyrsta byggðin var mynduð þar árið 1764 en í gegnum árin hafa Bretar, Frakkar, Spánverjar og Argentínumenn komið upp byggðum þar. Bretar tóku svo aftur stjórn á eyjunum árið 1833 og hafa stýrt þeim síðan.

Það var eftir að Argentínumenn og Bandaríkjamenn höfðu deilt um eyjurnar. Argentínskir hermenn voru sendir þangað árið 1832 en á innan við mánuði hættu þeir að framfylgja skipunum yfirmanna sinna og fóru aftur.

Síðan þá hafa Argentínumenn gert tilkall til eyjanna, sem þeir kalla Malvinas-eyjur.

Háðu stríð um yfirráð

Árið 1982 gerðu Argentínumenn innrás á eyjurnar og hernámu þær. Við það hófst 74 daga langt stríð en í því féllu 655 argentínskir hermenn, 255 breskir og þrír óbreyttir borgarar. Argentínumenn gáfust að endingu upp.

Árið 2013 var svo haldin atkvæðagreiðsla á eyjunum þar sem nánast allir íbúar kusu að tilheyra Bretlandi. 1.517 íbúar greiddu atkvæði, eða um 92 prósent kjósenda, og allir nema þrír kusu að vera áfram breskir.

Í apríl bárust svo fregnir af því að innan ríkisstjórnar Donalds Trump væri verið að skoða að breyta afstöðu Bandaríkjanna gagnvart Falklandseyjum. Þá vildi Trump refsa Keir Starmer, fyrrverandi forsætisráðherra, fyrir að styðja sig ekki nægilega vel vegna stríðsins gegn Íran.

Bandaríkjamenn hafa í gegnum árin verið hlutlausir í deilunum en viðurkennt yfirráð Breta á eyjaklasanum. Trump hefur ítrekað gefið til kynna að það gæti breyst.

Í viðtali sem birt var í gær var Trump spurður með beinum hætti hvort Bandaríkin myndu koma Bretum til aðstoðar ef til nýrra átaka um eyjarnar kæmi. Hann neitaði að svara spurningunni en talaði þess í stað um hvað Bretar hefðu ekki stutt Bandaríkjamenn nægilega vel í stríðinu gegn Íran.

„Landið ykkar var ekki til staðar fyrir mig,“ sagði Trump og rifjaði upp að Starmer hefði sagt sér að Bretar ættu ekki nægilega mörg herskip. Það sagði Trump að hefði verið sorglegt.

Deilurnar milli Argentínu og Breta stungu einnig upp kollinum á HM í sumar, þegar Argentínumenn og Bretar mættust á vellinum. Leikmenn Argentínu héldu þá á borða þar sem tilkall Argentínu til Falklandseyja var ítrekað.

Betri varnir en árið 1982

Wes Streeting, varnarmálaráðherra Bretlands, tísti um ræðu Mileis í morgun og sagði að hún varpaði frekar ljósi á stöðu mála í Argentínu en hún gerði um Falklandseyjar sjálfar. Þá ítrekaði hann að eyjurnar væru breskar og að íbúar þar hefðu kosið að vera breskir.

Streeting sagði Breta staðráðna í að halda Falklandseyjum.

Ed Milliband, utanríkisráðherra, sló á svipaða strengi á X. Hann sagði eyjurnar vera breskar og að þær yrðu það áfram, því langflestir íbúar vildu það.

Varnir Breta á Falklandseyjum eru töluvert umfangsmeiri en þær voru árið 1982. Á eyjunum eru iðulega 1.200 til 1.500 breskir hermenn. Þar eru einnig fjórar Typhoon-herþotur, herþyrlur, Sky Sabre-loftvarnarkerfi og þá hafa Bretar einnig verið með kjarnorkuknúna kafbáta á svæðinu.

Herafli Argentínu er ekki talinn burðugur um þessar mundir.

Í vanda heima fyrir

Eins og segir í grein Wall Street Journal er það ekkert nýtt að argentínskur forseti beini sér að Falklandseyjum þegar hann er í basli heima fyrir. Milei stendur frammi fyrir erfiðum forsetakosningum á næsta ári en vinsældir hans hafa farið dvínandi í Argentínu samhliða fjárhagslegum vandræðum ríkisins.

Efnahagsaðgerðir forsetans skiluðu árangri í upphafi. Hann skar verulega niður og lækkaði virði argentínska pesósins og tókst honum þannig að draga verulega úr verðbólgu í Argentínu og bæta í götin á buddu ríkisins.

Ýmis vandræði hafa litið dagsins ljós í kjölfarið. Atvinnuleysi hefur aukist og skuldastaða almennings sömuleiðis.

Samhliða þessu hafa vinsældir forsetans lækkað töluvert og sögðust einungis 37 prósent íbúa styðja hann í júlí.

Leyniþjónusta Argentínu deildi loftmynd af Falklandseyjum með textanum: „Við fylgjumst með“.

Í ávarpinu í gær sagði Milei að það væri hægt að deila um „stíl“ hans eða efnahagsmálin en ákveðin málefni væru ofar hefðbundinni pólitík. Málefni Malvinas-eyja væri eitt þeirra.

Þá hét hann því að verja peningum í að reisa nýja flotastöð í sunnanverðri Argentínu og bæta samskiptagetu ríkisins í Suður-Atlantshafi.