„Nei, Pútín er harð­svíraður morðingi“

Júrí Úsjakóv sagði við blaðamenn í dag að Pútín hefði tilkynnt Steve Witkoff, sérstökum erindreka Donalds Trump, á fundi þeirra í Pétursborg í dag að Rússar væru tilbúnir til viðræðna á nýjan leik.

Viðræðurnar eigi þó ekki að snúast um að koma á friði heldur hvernig halda á á spöðunum varðandi öryggismál eftir að stríðinu lýkur.

Fundur þessi stóð yfir í tæpar þrjár klukkustundir en fyrir hann lýsti Witkoff Pútín sem miklum mannvin og hefur það vakið mikla athygli og mótmæli hjá nokkrum þingmönnum Repúblikanaflokksins.

Sjá einnig: Fulltrúi Trump lofaði „mannvininn“ Pútín

Á meðal þeirra þingmanna sem hafa mótmælt orðum Witkoffs opinberlega er öldungadeildarþingmaðurinn John Cornyn. Hann deildi myndbandi af Witkoff láta þessi orð falla, sem rússneskir ríkismiðlar hafa dreift í dag, og sagði:

„Nei, Pútín er harðsvíraður morðingi.“

Thom Tillis, sem er einnig öldungadeildarþingmaður Repúblikanaflokksins, deildi sama myndbandi og skilgreiningunni á orðinu „mannvinur“. Hann bað Witkoff um að kynna sér hana og fara síðan til Úkraínu og ræða við fjölskyldur allra þeirra barna sem Pútín hefði rænt og myrt um það hvort þau væru sammála um að Pútín væri „mannvinur“.

Hvað varðar þríhliða viðræður er ekki um leiðtogaviðræður að ræða, eins og Trump hafði farið fram á áður en upp úr sauð á milli hans og Vólódímírs Selenskí, forseta Úkraínu. Sá síðarnefndi hafði samþykkt slíkt en Rússar hafa ítrekað sagt að þeir muni ekki ræða við Selenskí, nema hann ferðist til Moskvu.

Í síðasta mánuði bárust fregnir af því að slíkur fundur gæti farið fram í furstadæmunum í náinni framtíð.

Sjá einnig: Þriggja turna þras í furstadæmunum

Þá er útlit fyrir að Pútín hafi beðið Trump um að ræða við sig og Xi Jinping, forseta Kína, um örlög Úkraínu þegar þeir fara á ráðstefnu í Kína í næsta mánuði.

Viðræðurnar sem Úsjakóv nefndi geta hafist í næsta mánuði, samkvæmt ráðgjafanum.

Samkvæmt frétt RIA sagði Úsjakóv að viðræðurnar myndu snúast um öryggisráðstafanir fyrir bæði Rússa og Úkraínumenn, eftir að átökunum lýkur. Þá hélt hann því fram að ráðamenn í Kænugarði hefðu staðið í vegi frekari viðræðna, með árásum á skotmörk í Rússlandi.

Hann útskýrði ekki nánar hvað hann átti við en leiða má líkur að því að hann sé að tala um veru bandarískra hermanna í Austur-Evrópu og aðild ríkja þar að Atlantshafsbandalaginu.

Rússar hafa lengi talað um grunnástæður innrásarinnar í Úkraínu 2022 með þeim hætti. Fyrir innrásina kröfðust Rússar þess að öllum ríkjum Austur-Evrópu yrði vikið úr NATO.

Stutt er síðan Pútín sagði í ræðu að fall Sovétríkjanna hefði verið gífurlegur harmleikur og kvartaði yfir því að herstöðvar NATO væru á „sögulegum svæðum“ Rússlands.

Sjá einnig: Syrgði Sovét­ríkin og hótaði notkun kjarn­orku­vopna

Þetta var níunda heimsókn Witkoffs til Rússlands. Úsjakóv sagði að Witkoff hefði tekið orðum Pútíns um nýjar viðræður af ánægju og sagt að Trump myndi bregðast vel við.

Áður en hann varð aftur forseti hélt Trump því fram að hann gæti bundið enda á stríðið á sínum fyrsta degi í embætti eða jafnvel fyrr. Það hefur ekki tekist, eins og frægt er. Þó að hann hafi ítrekað reynt að koma til móts við Pútín, talað máli hans og gert honum ýmsa greiða, hefur Pútín ekki með nokkrum hætti látið af kröfum sínum gegn Úkraínu eða komið til móts við Trump.

Geta ekki gefið virkisbeltið eftir

Úsjakóv sagði að Pútín hefði útskýrt ástandið á víglínunni í Úkraínu, þar sem rússneskir hermenn hefðu frumkvæðið í átökunum.

Rússum hefur vegnað mjög lítið á víglínunni í Úkraínu á undanförnum mánuðum. Langmesta áherslu hafa þeir sett á að ná restinni af Donbas-svæðinu svokallaða, sem myndað er af Lúhansk- og Dónetskhéruðum. Rússar stjórna mestöllu Lúhansk og stærstum hluta Dónetsk en ekki svæði sem Úkraínumenn kalla „virkisbeltið“.

Nafnið er til komið vegna þess að svæðið inniheldur nokkrar borgir sem Úkraínumenn hafa víggirt verulega. Helstu borgirnar í virkisbeltinu eru Kostíantínívka, Kramatorsk og Slóvíansk.

Rússum hefur ítrekað reynst erfitt að taka úkraínskar borgir án gífurlegrar fyrirhafnar og mikils mannfalls og binda Úkraínumenn vonir við að geta stöðvað Rússa á þessu virkisbelti.

Ráðamenn í Rússlandi hafa nú gert þetta svæði að kröfu þeirra og fyrr verði ekki hægt að koma á friði og hefur Trump reynt að þrýsta á Úkraínumenn um að gefa þetta svæði eftir. Það vilja Úkraínumenn þó alls ekki gera. Þarna býr mikið af fólki og Úkraínumenn telja að ef þeir gefi svæðið eftir myndi það auðvelda Rússum að gera aðra innrás í Úkraínu seinna meir.

Marco Rubio, utanríkisráðherra Bandaríkjanna, fór yfir þetta í viðtali á dögunum. Hann sagði að „virkisbeltið“ væri að mörgu leyti síðasta auðverjanlega varnarlína þeirra og að hernám hennar myndi veita Rússum greiðan aðgang að Kænugarði.

Þá sagði Rubio að þar sem Rússar hefðu ekki getað hernumið svæðið væru þeir að beita úkraínsku þjóðina auknum þrýstingi með umfangsmiklum eldflauga- og drónaárásum á borgir og bæi landsins.

„Hann vill útrýma okkur“

Selenskí var nýlega spurður út í kröfur Rússa til Donbas-svæðisins. Þá sagði hann að ef Pútín vildi eingöngu það svæði, af hverju hefði hann þá reynt að hernema Kænugarð í upphafi innrásarinnar.

„Er hún í austurhluta landsins? Er hún í Donbas?“

Selenskí sagði að svo væri ekki. Kænugarður væri höfuðborg Úkraínu og án höfuðborgar myndi ríkið hætta að vera til.

„Hann vill útrýma okkur.“

Þá bætti Selenskí við að ef varnir Úkraínumanna féllu og ríkið yrði hernumið af Rússlandi myndi Pútín reka milljónir af Úkraínumönnum til Evrópu.

„Hann vill gera út af við okkur. Hann virðir okkur ekki, fullveldi okkar né landamæri okkar. Hann heldur í alvörunni að við séum ekki ríki, séum ekki þjóð.“

Þess vegna sagði Selenskí ekki hægt að treysta því að Pútín myndi láta staðar numið við Donbassvæðið, ef Úkraínumenn gæfu það eftir.