Hlýnun jarðar á að hafa mikil áhrif á maraþonhlaup í heimnum Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 6. nóvember 2025 12:01 Þessi ónefndi hlaupari reynir að kæla sig niður í Boston-maraþoninu. Getty/ Danielle Parhizkaran Maraþonhlaup verða enn meira krefjandi í framtíðinni ef marka má nýja rannsókn um breyttar aðstæður fyrir stærstu maraþonhlaup heimsins. Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Kókaínnotkun næringarfræðingsins um að kenna að boxarinn féll Sport Þakkar FIFA fyrir greiðslu sem birtist allt í einu eftir gagnrýnina Fótbolti Uppgjörið: Thun - Víkingur 3-0 | Töturlegt í Thun Fótbolti Segir að nýi maðurinn í brúnni hjá Newcastle sé „rokkstjarna“ Enski boltinn Afríska knattspyrnusambandið styður Infantino einróma Fótbolti Berglind með 33 stig í fyrsta leik og strákarnir unnu Úkraínu Körfubolti Óskar Smári: „Óþolandi að vinna ekki heima“ Íslenski boltinn Samningur í höfn hjá Vinicius Junior og Real Madrid Fótbolti Uppgjörið: Stjarnan - Þróttur 1-1 | Sanngjarnt jafntefli Íslenski boltinn NBA-goðsögn fjárfestir í enska fótboltafélaginu Ipswich Town Enski boltinn Fleiri fréttir Segir að nýi maðurinn í brúnni hjá Newcastle sé „rokkstjarna“ Þakkar FIFA fyrir greiðslu sem birtist allt í einu eftir gagnrýnina Írönsku fótboltakonurnar fengu ástralskan ríkisborgararétt Kókaínnotkun næringarfræðingsins um að kenna að boxarinn féll Uppgjörið: Stjarnan - Þróttur 1-1 | Sanngjarnt jafntefli Óskar Smári: „Óþolandi að vinna ekki heima“ NBA-goðsögn fjárfestir í enska fótboltafélaginu Ipswich Town Berglind með 33 stig í fyrsta leik og strákarnir unnu Úkraínu Misjafnt gengi hjá Íslendingaliðunum í Evrópu í kvöld Afríska knattspyrnusambandið styður Infantino einróma Uppgjörið: Valur-Nordsjælland 0-2 | Róðurinn verður þungur í Danmörku Uppgjörið: Thun - Víkingur 3-0 | Töturlegt í Thun Samningur í höfn hjá Vinicius Junior og Real Madrid Tveir erlendir leikmenn yfirgefa Keflavík Íslandsmeistarinn byrjar best allra á Íslandsmótinu í golfi Uppgjörið: Ísland - Þýskaland 31-33 | Þjóðverjar áttu alltaf svar Leikmannasamtökin segja um djúpstæða misbeitingu á valdi forsetans að ræða Hilmir greiddi sjálfur fyrir félagaskiptin með launalækkun Elsa Maren með sex fugla á síðustu sjö holunum Stóð við loforð og litaði hárið bleikt Ekki sammála Lárusi þá og ekki núna: „Þetta er bara heimskulegt“ Fótboltamaður grimmilega myrtur eftir misheppnað rán Real Madrid búið að kaupa Diomande Vantraust UEFA á Infantino stendur sem og sniðganga Tvö mörk, stoðsending og met hjá Messi Barcelona blandar sér í baráttuna um Rodri Líkti frammistöðu KA við tíma sinn í Mjólkursamsölunni Sótti silfur á EM eftir rúmt ár af meiðslum FIFA skuldar keppnisborgum á HM mörg hundruð milljónir Tekur skóna af hillunni til að hjálpa Þrótti Sjá meira
Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Kókaínnotkun næringarfræðingsins um að kenna að boxarinn féll Sport Þakkar FIFA fyrir greiðslu sem birtist allt í einu eftir gagnrýnina Fótbolti Uppgjörið: Thun - Víkingur 3-0 | Töturlegt í Thun Fótbolti Segir að nýi maðurinn í brúnni hjá Newcastle sé „rokkstjarna“ Enski boltinn Afríska knattspyrnusambandið styður Infantino einróma Fótbolti Berglind með 33 stig í fyrsta leik og strákarnir unnu Úkraínu Körfubolti Óskar Smári: „Óþolandi að vinna ekki heima“ Íslenski boltinn Samningur í höfn hjá Vinicius Junior og Real Madrid Fótbolti Uppgjörið: Stjarnan - Þróttur 1-1 | Sanngjarnt jafntefli Íslenski boltinn NBA-goðsögn fjárfestir í enska fótboltafélaginu Ipswich Town Enski boltinn Fleiri fréttir Segir að nýi maðurinn í brúnni hjá Newcastle sé „rokkstjarna“ Þakkar FIFA fyrir greiðslu sem birtist allt í einu eftir gagnrýnina Írönsku fótboltakonurnar fengu ástralskan ríkisborgararétt Kókaínnotkun næringarfræðingsins um að kenna að boxarinn féll Uppgjörið: Stjarnan - Þróttur 1-1 | Sanngjarnt jafntefli Óskar Smári: „Óþolandi að vinna ekki heima“ NBA-goðsögn fjárfestir í enska fótboltafélaginu Ipswich Town Berglind með 33 stig í fyrsta leik og strákarnir unnu Úkraínu Misjafnt gengi hjá Íslendingaliðunum í Evrópu í kvöld Afríska knattspyrnusambandið styður Infantino einróma Uppgjörið: Valur-Nordsjælland 0-2 | Róðurinn verður þungur í Danmörku Uppgjörið: Thun - Víkingur 3-0 | Töturlegt í Thun Samningur í höfn hjá Vinicius Junior og Real Madrid Tveir erlendir leikmenn yfirgefa Keflavík Íslandsmeistarinn byrjar best allra á Íslandsmótinu í golfi Uppgjörið: Ísland - Þýskaland 31-33 | Þjóðverjar áttu alltaf svar Leikmannasamtökin segja um djúpstæða misbeitingu á valdi forsetans að ræða Hilmir greiddi sjálfur fyrir félagaskiptin með launalækkun Elsa Maren með sex fugla á síðustu sjö holunum Stóð við loforð og litaði hárið bleikt Ekki sammála Lárusi þá og ekki núna: „Þetta er bara heimskulegt“ Fótboltamaður grimmilega myrtur eftir misheppnað rán Real Madrid búið að kaupa Diomande Vantraust UEFA á Infantino stendur sem og sniðganga Tvö mörk, stoðsending og met hjá Messi Barcelona blandar sér í baráttuna um Rodri Líkti frammistöðu KA við tíma sinn í Mjólkursamsölunni Sótti silfur á EM eftir rúmt ár af meiðslum FIFA skuldar keppnisborgum á HM mörg hundruð milljónir Tekur skóna af hillunni til að hjálpa Þrótti Sjá meira