Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Áfall fyrir landsliðið og Söndru sem var borin af velli Fótbolti Ellefu ára senuþjófur fékk að vaka: „Ef hann ætlar að vinna þá þarf hann pepp“ Sport Tókust á um Íslendinginn: „Ætlarðu að vera svona barnalegur?“ Fótbolti Sjáðu hlægilega sjálfsmarkið, þrennu sem dugði ekki og sigurmark Isaks Enski boltinn Sveindís Jane tileinkaði kærasta sínum markið Fótbolti Vissi að dómararnir myndu ekki láta Man. Utd tapa Enski boltinn Aðalmarkvörður Íslands úr leik og Arnar kallaði á Anton Fótbolti Orri fékk rautt fyrir kjaftbrúk í blálokin Fótbolti Neville: Alveg ömurlegt og versta korter sem ég hef séð hjá Man. Utd Enski boltinn „Hugsa að ég geri bara ekki rassgat“ Íslenski boltinn Fleiri fréttir Gaui Þórðar opnar sig um veikindi: „Erfiðir dagar, mánuðir og vikur“ Tókust á um Íslendinginn: „Ætlarðu að vera svona barnalegur?“ Dagur Dan glímdi við Messi í nótt Sveindís Jane tileinkaði kærasta sínum markið Vissi að dómararnir myndu ekki láta Man. Utd tapa Dagskráin: Stúkumenn fjalla um meistarana Áfall fyrir landsliðið og Söndru sem var borin af velli Ellefu ára senuþjófur fékk að vaka: „Ef hann ætlar að vinna þá þarf hann pepp“ Sjáðu hlægilega sjálfsmarkið, þrennu sem dugði ekki og sigurmark Isaks Neville: Alveg ömurlegt og versta korter sem ég hef séð hjá Man. Utd Jóhanna um landsliðið: „Auðvitað er það svekkjandi“ Íslendingarnir sáu um frækinn sigur en Kristall fékk rautt „Hugsa að ég geri bara ekki rassgat“ „Svo kemur bara mark eftir mark eftir mark“ „Hefði verið sætt að ná þrennu í fyrri hálfleik“ Uppgjörið: Keflavík - Fram 2-2 | Stig sem gerir ekki mikið fyrir bæði lið „Ætlum að halda áfram að vera hugrakkir“ Orri fékk rautt fyrir kjaftbrúk í blálokin Uppgjörið: ÍA - Breiðablik 4-1 | Skítlétt á Skaganum „Held meira að segja að boltinn hafi verið komin inn áður en ég snerti hann“ Aðalmarkvörður Íslands úr leik og Arnar kallaði á Anton Reynir vann Íslendingana sem tapa nánast aldrei Uppgjörið: FH - Stjarnan 5-2 | Heimamenn kláruðu dæmið í fyrri hálfleik Haukar - Valur 28-24 | Stórleikur Jóhönnu og Haukar með fullt hús stiga Stefán Ingi skoraði í jafntefli Guðlaugur náði í stig gegn Mikael og Daníel eftir dramatík Uppgjörið: ÍBV - Valur 1-1 | Grátlegt jafntefli hjá Eyjamönnum Slysalegt sjálfsmark en Cunha reddaði stigi Stefán Teitur skoraði Brynjar skoraði í sigri Sønderjyske Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Áfall fyrir landsliðið og Söndru sem var borin af velli Fótbolti Ellefu ára senuþjófur fékk að vaka: „Ef hann ætlar að vinna þá þarf hann pepp“ Sport Tókust á um Íslendinginn: „Ætlarðu að vera svona barnalegur?“ Fótbolti Sjáðu hlægilega sjálfsmarkið, þrennu sem dugði ekki og sigurmark Isaks Enski boltinn Sveindís Jane tileinkaði kærasta sínum markið Fótbolti Vissi að dómararnir myndu ekki láta Man. Utd tapa Enski boltinn Aðalmarkvörður Íslands úr leik og Arnar kallaði á Anton Fótbolti Orri fékk rautt fyrir kjaftbrúk í blálokin Fótbolti Neville: Alveg ömurlegt og versta korter sem ég hef séð hjá Man. Utd Enski boltinn „Hugsa að ég geri bara ekki rassgat“ Íslenski boltinn Fleiri fréttir Gaui Þórðar opnar sig um veikindi: „Erfiðir dagar, mánuðir og vikur“ Tókust á um Íslendinginn: „Ætlarðu að vera svona barnalegur?“ Dagur Dan glímdi við Messi í nótt Sveindís Jane tileinkaði kærasta sínum markið Vissi að dómararnir myndu ekki láta Man. Utd tapa Dagskráin: Stúkumenn fjalla um meistarana Áfall fyrir landsliðið og Söndru sem var borin af velli Ellefu ára senuþjófur fékk að vaka: „Ef hann ætlar að vinna þá þarf hann pepp“ Sjáðu hlægilega sjálfsmarkið, þrennu sem dugði ekki og sigurmark Isaks Neville: Alveg ömurlegt og versta korter sem ég hef séð hjá Man. Utd Jóhanna um landsliðið: „Auðvitað er það svekkjandi“ Íslendingarnir sáu um frækinn sigur en Kristall fékk rautt „Hugsa að ég geri bara ekki rassgat“ „Svo kemur bara mark eftir mark eftir mark“ „Hefði verið sætt að ná þrennu í fyrri hálfleik“ Uppgjörið: Keflavík - Fram 2-2 | Stig sem gerir ekki mikið fyrir bæði lið „Ætlum að halda áfram að vera hugrakkir“ Orri fékk rautt fyrir kjaftbrúk í blálokin Uppgjörið: ÍA - Breiðablik 4-1 | Skítlétt á Skaganum „Held meira að segja að boltinn hafi verið komin inn áður en ég snerti hann“ Aðalmarkvörður Íslands úr leik og Arnar kallaði á Anton Reynir vann Íslendingana sem tapa nánast aldrei Uppgjörið: FH - Stjarnan 5-2 | Heimamenn kláruðu dæmið í fyrri hálfleik Haukar - Valur 28-24 | Stórleikur Jóhönnu og Haukar með fullt hús stiga Stefán Ingi skoraði í jafntefli Guðlaugur náði í stig gegn Mikael og Daníel eftir dramatík Uppgjörið: ÍBV - Valur 1-1 | Grátlegt jafntefli hjá Eyjamönnum Slysalegt sjálfsmark en Cunha reddaði stigi Stefán Teitur skoraði Brynjar skoraði í sigri Sønderjyske Sjá meira