Ef fyrirtæki nota AI til að fækka fólki, eru þau að hugsa of smátt Vaka Ágústsdóttir skrifar 1. júní 2026 15:00 Gervigreindin mun breyta vinnumarkaðnum — en stærsta tækifærið felst ekki í niðurskurði, heldur í vexti. Fyrirtæki sem sjá hana eingöngu sem sparnaðartæki missa af stærri myndinni. Það er mikið talað um áhrif gervigreindar á vinnumarkaðinn. Hún á að auka skilvirkni, spara tíma, einfalda ferla og — í sumum tilfellum — leysa ákveðin störf af hólmi. Og já, hún mun gera það. Það væri óraunhæft að halda öðru fram. Tæknin hefur alltaf breytt vinnumarkaðnum. Við hættum að þurfa að hringja í klukkuna til að stilla úrið. Símaskrár hurfu. Internetið umbreytti því hvernig við finnum upplýsingar, eigum samskipti og veitum þjónustu. Sjálfvirknin hefur í áratugi tekið yfir endurtekin verkefni. Gervigreindin er einfaldlega næsta skref í þeirri þróun. En umræðan er oft of þröng. Of mörg fyrirtæki virðast fyrst og fremst horfa á gervigreind sem leið til að fækka starfsfólki, skera niður launakostnað og gera meira með færri höndum. Það getur skilað árangri til skamms tíma, en sem langtímastefna er það takmarkað sjónarhorn. Raunverulegt tækifæri gervigreindar snýst ekki um að gera það sama með færra fólki. Það snýst um að geta gert meira. Fyrirtæki sem nýta gervigreind vel geta þjónustað viðskiptavini hraðar og betur, tekið betri ákvarðanir og þróað nýjar vörur og þjónustu með meiri hraða en áður. Þau geta losað starfsfólk undan verkefnum sem skapa lítið virði og nýtt tímann í það sem skiptir raunverulega máli: samskipti, lausn flókinna vandamála, sköpun, gæði og uppbyggingu trausts. Það verða verðmætin verða til. Þegar fyrirtæki nálgast gervigreind spyrja mörg: „Hvað getum við látið AI gera í staðinn fyrir fólk?“ Sú spurning leiðir nánast óhjákvæmilega til niðurskurðar. Betri spurning er: „Hvað getum við gert meira — eða betur — ef fólkið okkar fær AI sem verkfæri?“ Þetta er ekki bara orðalag. Þetta er gjörólík hugsun. Fyrri spurningin snýst um að minnka. Seinni snýst um að vaxa. Höfundur er sérfræðingur í mannauðsmálum með meistaragráðu í vinnusálfræði og stofnandi VÁ Ráðgjafar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Gervigreind Vinnumarkaður Tækni Mest lesið Halldór 20.06.2026 Halldór Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson Skoðun Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson Skoðun Skoðun Skoðun Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir skrifar Skoðun 19. júní í skugga bakslags: Jafnrétti er ekki sjálfgefið Martha Lilja Olsen skrifar Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson skrifar Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hvern vantar enn við borðið? Jana Birta Björnsdóttir,Jónína Rósa Hjartardóttir skrifar Skoðun Áfram gakk Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Hvað þarf að vera til staðar ef dánaraðstoð verður heimiluð? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hver borgar þegar samningurinn er svikinn? Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun ESB aðild er óskynsamleg frá efnahagslegu sjónarmiði Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun Er kominn tími á nýtt norrænt leiðtogahlutverk? Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Þegar fyrirmyndirnar horfa í skjáinn Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hver framleiðir matinn okkar eftir 20 ár? Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Er dr. Henry Alexander bara til punts? Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Gervigreind er að breyta því hvað það þýðir að vera góður stjórnandi Gísli Rafn Ólafsson skrifar Skoðun Af hverju borgum við evrópsk metverð fyrir grænmeti sem endist í tvo daga? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Mikilvægur áfangi fyrir Norðurland og landið allt Heimir Örn Árnason skrifar Skoðun Stjórnsýsluframkvæmd við vörslusviptingu búfjár, meðalhóf eða flýtilausn? Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Frelsi ungra Íslendinga til framtíðar Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Evrópa í áfalli, skilin eftir í gervigreindarkapphlaupinu. Verður Ísland líka utangátta? Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar Skoðun Til hamingju með Þjóðarhöll! Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hugleiðing í tilefni að þjóðhátíðardegi Íslands: Grundvöllur sjálfstæðisins var barátta þeirra fátæku fyrir betra samfélagi Ágúst Valves Jóhannesson skrifar Sjá meira
Gervigreindin mun breyta vinnumarkaðnum — en stærsta tækifærið felst ekki í niðurskurði, heldur í vexti. Fyrirtæki sem sjá hana eingöngu sem sparnaðartæki missa af stærri myndinni. Það er mikið talað um áhrif gervigreindar á vinnumarkaðinn. Hún á að auka skilvirkni, spara tíma, einfalda ferla og — í sumum tilfellum — leysa ákveðin störf af hólmi. Og já, hún mun gera það. Það væri óraunhæft að halda öðru fram. Tæknin hefur alltaf breytt vinnumarkaðnum. Við hættum að þurfa að hringja í klukkuna til að stilla úrið. Símaskrár hurfu. Internetið umbreytti því hvernig við finnum upplýsingar, eigum samskipti og veitum þjónustu. Sjálfvirknin hefur í áratugi tekið yfir endurtekin verkefni. Gervigreindin er einfaldlega næsta skref í þeirri þróun. En umræðan er oft of þröng. Of mörg fyrirtæki virðast fyrst og fremst horfa á gervigreind sem leið til að fækka starfsfólki, skera niður launakostnað og gera meira með færri höndum. Það getur skilað árangri til skamms tíma, en sem langtímastefna er það takmarkað sjónarhorn. Raunverulegt tækifæri gervigreindar snýst ekki um að gera það sama með færra fólki. Það snýst um að geta gert meira. Fyrirtæki sem nýta gervigreind vel geta þjónustað viðskiptavini hraðar og betur, tekið betri ákvarðanir og þróað nýjar vörur og þjónustu með meiri hraða en áður. Þau geta losað starfsfólk undan verkefnum sem skapa lítið virði og nýtt tímann í það sem skiptir raunverulega máli: samskipti, lausn flókinna vandamála, sköpun, gæði og uppbyggingu trausts. Það verða verðmætin verða til. Þegar fyrirtæki nálgast gervigreind spyrja mörg: „Hvað getum við látið AI gera í staðinn fyrir fólk?“ Sú spurning leiðir nánast óhjákvæmilega til niðurskurðar. Betri spurning er: „Hvað getum við gert meira — eða betur — ef fólkið okkar fær AI sem verkfæri?“ Þetta er ekki bara orðalag. Þetta er gjörólík hugsun. Fyrri spurningin snýst um að minnka. Seinni snýst um að vaxa. Höfundur er sérfræðingur í mannauðsmálum með meistaragráðu í vinnusálfræði og stofnandi VÁ Ráðgjafar.
Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Gervigreind er að breyta því hvað það þýðir að vera góður stjórnandi Gísli Rafn Ólafsson skrifar
Skoðun Af hverju borgum við evrópsk metverð fyrir grænmeti sem endist í tvo daga? Valerio Gargiulo skrifar
Skoðun Stjórnsýsluframkvæmd við vörslusviptingu búfjár, meðalhóf eða flýtilausn? Sævar Þór Jónsson skrifar
Skoðun Evrópa í áfalli, skilin eftir í gervigreindarkapphlaupinu. Verður Ísland líka utangátta? Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar
Skoðun Hugleiðing í tilefni að þjóðhátíðardegi Íslands: Grundvöllur sjálfstæðisins var barátta þeirra fátæku fyrir betra samfélagi Ágúst Valves Jóhannesson skrifar